فرق مختلف معتزله واصليه : اين گروه چنان كه از اسم آن پيداست ، نخستين دسته از معتزله هستند كه پيرو و اصل بن عطا بودند . ابو حذيفه و اصل بن عطاء البصرى العزال از متكلمان بزرگ اسلام ( 80 - 131 ه . ) مردى بسيار فصيح بود « 114 » عمرويه : « اينان پيرو عمرو بن عبيد بن باب هستند ، كه از بندگان آزاد شده بنى تميم ، و جد او از اسيران كابل بود و چنان كه در خبر آمده همه بدعتها و گمراهيها در اديان ، از اسيرزادگان ( موالى ) برخاسته است « 115 » . » ابو عثمان عمرو بن عبيد از بزرگان معتزله ، و از زهاد و عباد بود . ( در گذشته بسال 144 ه . ) « 116 » هذليه : « آنان پيرو ابو الهذيل محمد بن هذيل معروف به علاف هستند ، كه از

--> ( 114 ) - الفرق بين الفرق ص 346 - الفهرست ص 292 - الملل و النحل ص 35 . ( 115 ) - الفرق بين الفرق ص 77 . ( 116 ) - الفرق بين الفرق ص 348 - الفهرست ص 294 - الملل و النحل ص 37 .