محمد حسن سمسار

272

جغرافياى تاريخى سيراف ( فارسى )

سيراف كه بايستى در فاصله سده سوم و چهارم هجرى بنا شده باشد ، مسجد كوچك ديگرى ساخته‌اند كه بنا به نوشته دكتر وايت هاوس بايستى مربوط بسده هفتم هجرى باشد . گذشته از آن در اين بررسىها و كاوشها آثار بناهاى سده پانزدهم ميلادى ( نهم هجرى ) همراه با سكه‌هاى اين دوره بدست آمده است . اين نشاندهنده مسكون بودن سيراف تا سده نهم هجرى است . آقاى ژان اوبن مىنويسد : « در سال 1528 م . ( كه برابر است با سال 935 ه . ) تن‌ريرو درباره شيلاو چنين ميگويد : قصبه‌ايست بزرگ و عالى كه در آنجا رؤساى فالى مقدارى زيادى خدمه و توپخانه دارند و از آن خوب محافظت مينمايند و همه چيز به حد وفور در آنجا يافت مىشود « 369 » . » آقاى ژان اوبن مىنويسد كه در سال 1590 م . كه برابر با 999 هجرى است گاسپارو بالبى از شيلاو نام مىبرد . آقاى اوبن بدون آنكه توضيحى درباره آن بدهد ، نتيجه ميگيرد كه آغاز زوال شيلاو برابر ، اواخر سده 16 ميلادى است . آقاى اوبن سپس در مقاله خود چنين اظهارنظر كرده كه سيراف در سده چهاردهم تا شانزدهم ميلادى ( برابر با سده هشتم تا دهم هجرى ) بويژه پس از فرو افتادن كيش ، مجددا مقام و منزلت خود را باز يافته است . اين دانشمندان ارجمند هيچگونه مدرك يا سند تاريخى و يا باستانشناسى ارائه نكرده است ، كه نشاندهنده اين بازگشت رونق باشد . بعلاوه او مىنويسد كه لشگريان صفوى كه در آغاز قرن 17 ، برهبرى يكى از رؤساى فال به قصد حمله به بحرين در حركت بودند ، در بند عسلو بجاى بندر شيلاو سوار كشتى شدند . ( منظور از اين رئيس فالى معين الدين فالى است كه در سال 1011 هجرى بحرين را متصرف شد . )

--> ( 369 ) - مقاله بقاياى شيلاو و جاده خليج فارس آقاى ژان اوبن مجله ايران سال 1969 . از آقاى دكتر فيروز باقرزاده مدير محترم مركز كاوشها و پژوهشهاى باستانشناسى و تاريخ هنر ايران براى دريافت ترجمه اين مقاله سپاسگزارم .