محمد حسن سمسار
219
جغرافياى تاريخى سيراف ( فارسى )
مدتى محاصره بسال 264 هجرى ( 878 م ) تصرف كرد « مطلعين اظهار ميدارند ، كه در اين حادثه هولناك صد و بيست هزار مسلمان ، يهودى ، مسيحى و زرتشتى كه در اين بلد مشغول تجارت و اقامت داشته قتل عام شدند « 302 » . » اين عده بجز كشته شدگان چين بودند . ابو زيد مىنويسد : تعداد كشته شدگان بدين سبب معلوم است ، كه چينىها داراى دفاترى هستند كه نام اتباع بيگانه در آنها ثبت گرديده است . و برمبناى آن دفاتر از بيگانگان ماليات دريافت ميدارند . انقلاب خوانك چائو سبب ويرانى شهرها ، شكست بازرگانى ، و قتل عام بازرگانان گرديد . بازرگانان خارجى ، و ناخدايان كشتىهاى بازرگانى ، مورد فشار قرار گرفته و اموال آنان ضبط گرديد . كار تجارت به كلى مختل ، و از آن پس رابطه تجارتى مستقيم بين سيراف و چين قطع گشت . اين رويداد بنا به نوشته ابو زيد سبب گرديد كه بازرگانان سيرافى زيان بسيار ببينند . ابو زيد بخشى مهمى از دانستنيهاى خود را در پيرامون چين ، از شخصى بنام ابن وهاب بدست آورده است . و ابن وهاب از فرزندان حبار بن الاسود از قبيله قريش بود ، كه بهنگام شورش صاحب الزنج در بصره بسال 257 ه . به سيراف آمد و از آنجا بچين سفر كرد . وى به شهر خمدان پايتخت چين رفت ، و در آنجا نزد خاقان باريافت ، و خاقان از وى پذيرائى كرد ، و اطلاعاتى درباره سقوط شاهنشاهى ايران و كشورهاى اسلامى از وى كسب نمود . وى نقل مىكند كه در خزانه خاقان طومارى ديده كه در آن صورت همه پيامبران ، از جمله پيامبر اسلام ( ص ) در آن نقش شده بود . وى ميگويد خاقان دستور داد كه آنها را به من نشاندادند ، و من اين صورتها را شناختم . ابو زيد حسن سيرافى معاصر مسعودى بوده است . مسعودى مىنويسد « ابو زيد حسن بن يزيد سيرافى كه بسال سيصد و سى
--> ( 302 ) - شگفتيها ص 87 .