محمد حسن سمسار
115
جغرافياى تاريخى سيراف ( فارسى )
مركز مهمى تشكيل مىداده است و در جنب آن نيز مشاغل نظير بانكدارى ( جهبذ ) و خريد ماليات شهر يا ايالت ( ضامن ) بوده است . در مورد حرفههاى دستى ايشان ( حجامى ، دباغى ، نساجى ) فقط از اصفهان اطلاع در دست است . بر خلاف ساير نقاط جهان اسلامى نسبتا بهندرت شنيده مىشود كه يهوديان در سرزمين فارسى زبان صاحب مقامات دولتى شده باشند « 194 » . » دكتر اشپولر ذيل اين صفحه بنقل از كتاب تجارت الامم ابن مسكويه از وجود احتمالى حاكمى روز به نام در سيراف نام مىبرد « 195 » ماخذ نوشته دكتر اشپولر كتاب ذيل تجارب الاممم پور مشكويه ( ابن مسكويه ) نوشتهى ابو شجاع محمد بن الحسين مشهور به ظهير الدين الروز راورى است كه شامل حوادث بين سالهاى 369 تا 389 هجرى مىباشد . ابو شجاع وزير المقتدى بالله ( 467 - 486 ه . ) بود وى در شرح رويدادهاى سال 379 هجرى يعنى هنگاميكه بين پسران عضد الدوله كشمكش بر سر رسيدن بسلطنت ادامه داشت ، و شرف الدوله برادرش صمصام الدوله را خلع كرد و او را محبوس و سپس كور كرد مىنويسد : نحرير خادم همواره شرف الدوله را بقتل صمصام الدوله برميانگيخت و وجود وى را براى حكومت شرف الدوله خطرناك ميدانست . اما شرف الدوله بقتل برادر راضى نبود تا سرانجام بكور ساختن او رضايت داد . محمد فراش ( مجد الدين فراش شيرازى ) براى انجام اين كار بسيراف رفت . صمصام الدوله در قلعهاى در حومه سيراف زندانى بود و حاكم اين قلعه مردى يهودى بنام روزبه بود . و سرانجام در همين قلعه كه حمد الله مستوفى آن را بنام قلعه كيوسان ناميده
--> ( 194 ) - تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ترجمه دكتر جواد فلاطورى - ص 395 . ( 195 ) - تاريخ ايران اشپولر ذيل ص 395 - آقاى اشپولر روزبه را برابر با نام يوم طوب يا يوم طيب دانسته در حالى كه اين دو نام چنان كه ايشان گمان بردهاند . از نظر معنى يكى نيستند .