محمد حسن سمسار
116
جغرافياى تاريخى سيراف ( فارسى )
صمصام الدوله كور گرديد « 196 » . بنابراين روزبه يهودى نامبرده حاكم سيراف نبود . بلكه وى عامل يا كوتوال قلعهاى در حومه سيراف بود . براى روشنتر شدن موضوع نوشته ابو شجاع عينا نقل مىشود . « فحصل الفراش بسيراف و القلعه التى فيها صمصام الدوله كانت من اعمالها و عاملها رجل يهودى يسمى روزبه » « 197 » بدينسان درمىيابيم كه سيراف حاكمى روزبه نام و يهودى نداشته است . بلكه شخص مورد گفتگو و استناد دكتر اشپولر و دكتر واندنبرگ عامل قلعهاى از فلاع حومه سيراف بوده است . بنابراين مىبينيم كه دليل ديگر طرفداران يهودى بودن گورستان سيراف نيز به كلى بىپايه و اساس است . چنان كه دكتر اشپولر مىنويسد در آغاز اسلام در ايران غير مسلمان را بطور كلى ، و يهوديان را بويژه ، بامور دولتى نمىگماشتند . تنها كار دولتى كه به آنان داده ميشد امور مالياتى و حسابدارى شهرها يا ايالات بود . تنها در دوره ديلميان است كه بسبب آزادمنشى پادشاهان ال بويه ، و نداشتن تعصب مذهبى غير مسلمانان از جمله يهوديان داراى مشاغل دولتى شدند . وجود حكام ، وزراء و امراى غير مسلمان در دوره آل بويه بسيار عادى و معمولى بود . زيرا سياست آل بويه بر آزادى مذهب قرار داشت . نصر بن - هارون وزير عضد الدوله نصرانى بود و براى نصرانيان بغداد كليسيائى بنا كرد . امور مالياتى و ادارى معز الدوله را نصرانى ديگرى بنا اسرائيل بن موسى كه از مردم رى بود اداره ميكرد . يهوديان نيز در دربار آل بويه بمقامات
--> ( 196 ) - تاريخ گزيده - حمد اللّه مستوفى - بكوشش دكتر عبد الحسين نوائى ص 422 . ( 197 ) - ذيل تجارب الامم - ابو شجاع - چاپ لندن - ص 149 - ابن مسكويه - ابو على الخازن احمد بن محمد بن يعقوب فيلسوف و مورخ بزرگ ايرانى در سده چهارم ه . است . نوشتهاند او زردشتى بوده و سپس مسلمان شد . كتابهاى بسيارى در فلسفه ، تاريخ ، اخلاق ، طب و جز آن تأليف كرده است .