عباس اقبال آشتيانى
273
تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )
جنگ بين سپاهيان ايلخانى و لشكريان الملك الناصر در عصر چهارشنبهء 27 ربيع الاول سال 699 در نيم منزلى مشرق حمص در محلى كه مجمع المروج نام داشت اتفاق افتاد . غازان با 9000 نفر خود در قلب اردوى خويش قرار داشت و امير چوپان و يكى ديگر از امراى مغول نيز با او بودند ، ميمنهء او با قتلغ شاه و مولاى و يك نفر ديگر از امرا و ميسره با كربوغا بهادر و چهار نفر ديگر از رؤساى لشكرى او بود . در لشكر مصرى كه عدد ايشان را باختلاف از 25000 تا 40000 نوشتهاند قلب را الملك - الناصر و سلار و بيبرس داشتند و عيسى بن مهنّا امير اعراب باديه و بلبان طباخى حاكم حلب در يمين و بدر الدّين بكتاش و بعضى از امراى ديگر در يسار آن بودند . جناح يمين قشون مصرى بر اثر حملهء تيراندازان مغول از پاى درآمد و رو به هزيمت گذاشت ولى جناح يسار ايشان مقاومت كردند و نزديك بود كه غازان را منهزم كنند اما غازان در نتيجه جدّ و اصرار قبچق ثبات به خرج داد و پس از جمعآورى لشكريان متفرق خود بقلب قشون مصرى حمله برد و ايشان را درهم شكست و در نتيجه جناح يسار لشكريان الملك الناصر هم كه پافشارى مىكردند رو بفرار گذاشتند و چنان بسرعت عقب نشستند كه غازان تصور حيله كرد و همين امر نيز باعث بر آن شد كه از تعقيب ايشان صرف نظر كند و مصريان بهسلامت بگريزند . مصريان و الملك الناصر بدمشق منهزم شدند و الملك الناصر در آنجا نيز نمانده بقاهره برگشت و سپاهيان ايلخانى در عقب منهزمين تاخته دمشق و بيت المقدس و غزه را گرفتند و پس از تحصيل غنايم بسيار مراجعت نمودند و قبچق كه از غازان براى مردم دمشق امان گرفته بود از قتل و غارت آن شهر جلوگيرى نمود . اندكى بعد از شكست مجمع المروج الملك الناصر در مصر تهيهء لشكريان ديگرى ديد و قبچق و امراى ديگر او كه به پناه غازان رفته بودند از مغول برگشته از دمشق بمصر گريختند و بار ديگر در خدمت الملك الناصر درآمدند و سلار و بيبرس هم در مصر تلفات سپاهيان خود را تلافى كرده مهياى كارزار شدند . اين پيشآمدها اسباب وحشت مغول گرديد مخصوصا چون غازان براى دفع حملهء تركان جغتائى بحدود خراسان و پيشامد گرما به ايران مراجعت كرده بود لشكريان او شام را ترك كرده ببلاد شرقى برگشتند و سلار و بيبرس شام را مجددا تحت سلطهء الملك الناصر درآوردند و