عباس اقبال آشتيانى

166

تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )

تاريخ از كلبلات مأمور جنتمور شكست يافته و در قلعهء ارگ سيستان متحصن شده بود . طاير بهادر دو سال قلعهء ارگ را در محاصره داشت و در اين مدت بين او و جنتمور بر سر حكومت و توليت كار خراسان اختلاف بروز كرد چه هركدام از ايشان مقام را حق خود مىدانست . جورماغون طرف طاير بهادر را گرفت و او را به حكومت خراسان و مازندران انتخاب نمود . جنتمور هم بهاء الدين صعلوك يكى از ملوك خراسان را كه ايل شده بود با نصرة الدين ملك كبودجامه به معيت كلبلات به خدمت قاآن برسم بندگى و خدمتگزارى فرستاد . اوگتاىقاآن از رسيدن آن ملوك بسيار شاد شد و جشنها گرفت و چون اول بارى بود كه از ملوك ايران كسى برسم ايلى به خدمت قاآن مغول مىرسيد اين حركت جنتمور و كلبلات را تحسين فراوان كرد و بر خلاف از جورماغون كه آن‌همه ممالك گشوده و آن عده سپاهيان در زير فرمان داشت و هيچ ملكى را نتوانسته بود به ايلى بفرستد اظهار دلتنگى كرد و حكم حكومت خراسان و مازندران را رسما باسم جنتمور صادر نمود و امر داد كه جورماغون در كار او مداخله نكند ( 630 ) . حكومت جنتمور ( 630 - 633 ) - بعد از انتخاب جنتمور ملك بهاء الدين به اميرى خراسان و اسفراين وجوين و بيهق و جاجرم و غيره و ملك نصرة الدين به امارت سرحد كبودجامه تا استراباد منصوب شدند و جنتمور شرف الدين خوارزمى را به وزارت خود برگزيد و بهاء الدين محمد جوينى ممدوح شيخ سعدى و پدر عطا ملك مورخ معروف را هم به ادارهء امور مالى و جمع‌آورى عايدات يا باصطلاح آن ايام به سمت صاحب‌ديوانى اختيار كرد . بعد از چندى يعنى در حدود سال 633 جنتمور يكى از امراى خويش يعنى گرگوز را براى دادن شرح احوال حوزهء حكومتى خود پيش اوگتاىقاآن فرستاد و بهاء الدين جوينى صاحب‌ديوان را هم همراه او كرد . ايشان بحضور قاآن رسيدند و مورد عنايت او قرار يافتند . اوگتاى بهاء الدين جوينى را پايزه و يرليغ با آلتمغا داد و او را به صاحب‌ديوانى كل ممالك برگزيد . حكومت نوسال ( 633 - 637 ) - موقعى كه بهاء الدين جوينى و گرگوز از دربار مغول برگشتند جنتمور مرده بود و چون خبر وفات او بخان رسيد نوسال را كه