حسن ابراهيم حسن ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )

715

تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى )

بخفت و سال بعد شيعيان بروز عاشورا سوگوارى حسين را علنى كردند و در ذيحجه آنسال نيز عيد غدير گرفتند . معز الدوله بگفت تا بشادى عيد غدير بغداد را زينت كردند و نقاره زدند و شيپور كشيدند . اختلاف همه ميان سنى و شيعه نبود كه فرقه‌هاى سنى نيز اختلاف داشتند از پيش ديديم كه حنبليان مانع دفن طبرى شدند و نفوذ ايشان ببغداد چنان بود كه مزاحم كسان شدند و طروف شراب را بشكستند و آلات طرب را بكوفتند و مطربان را بزدند . گاهى اين اختلاف‌ها در باره مسايل دين بود كه ميبايد در انجمنهاى بحث حل شود اما بكوچه و بازار ميكشيد . سيوطى گويد : " بسال 318 حنبليان در بغداد آشوب كردند كه با ديگر سنيان در تفسير آيه 79 از سوره اسرى كه گويد : " شايد خدايت در مقامى پسنديده برانگيزدت " اختلاف داشتند حنبليان كه همه قرآن و حديث را به ظاهر مىبرند گفتند مقام پسنديده اين است كه خدا پيغمبر را به عرش خويش نشاند ، ديگران مىگفتند مقام پسنديده شفاعت است كه خدا به پيمبر دهد . در اين باره جدل شد و حنبليان با حريفان خويش نزاعى خونين كردند از جمله طبقات اينعصر بندگان بودند . مصر و شمال افريقا و شمال جزيرة العرب بازار غلامان سياه بود ، كنيزان زنگى كه فرزندان بسيار ميزادند در عراق خريداران خوب داشتند . گروهى بسيار غلامان زنگى براى كشاورزى و نگهبانى خانه‌ها به كار ميرفتند بدينسان زنگان در عراق فراوان شدند و شورش زنگ از ايشان زاد كه چهارده سال ( 255 - 270 ) ببود و مال و جان بسيار بهدر داد . كنيزان نغمه‌گر بازار خوب داشتند و قيمتشان گزاف بود ، ابن رائق بسال 325 كنيز گندمگونى را كه آواز نكو ميخواند به 4000 دينار بخريد در قرن چهارم كه غلام از اندلس پسنديده ببازار مشرق نرسيد و ولايت آشفته بود و از ارمنستان و روم شرقى نيز چيزى نيامد ، قيمت غلامان سپيد فزون شد .