تهاجم براق را به خراسان فراموش نكرده بود ، تنها كسى محسوب مىشد كه مترصد فرصت بود ، وزير او شمس الدين جوينى « 1 » براى جلب توجه اباقا به سوى هدف مطلوب به اجبار وى را به سوى بخارا حركت داد و در حدود 1274 ( 672 ه ) بدانجا وارد شده شروع به غارت ، سوزانيدن و قتل عام كرد . » « 2 » دوا حدود سى و دو سال سلطنت كرد و دائم مشغول جنگ بود . وى غزنه را از آن خود ساخت و آن را به صورت پايگاهى براى حمله به هند درآورد ، چندين بار به پنجاب و سند تاخت و در مواقع مختلف در فاصله 1296 تا 1301 پيشاور ، مولتان ، لاهور و دهلى را غارت كرد . در اين ميان قايدو خود را درگير جنگى طولانى با خاقان قوبلاى ساخته بود و اين اتفاق اندكى قبل از سفرهاى ماركوپولو از طريق آسيا و چين ، آغاز گشته بود ، از ميان روايات او ، گزارش‌هاى مفصلى در باب اين حوادث ، دست به دست گشته و به ما رسيده است . اين جنگ‌ها ، از نخست تا پايان ، يك دوره تقريبا سى ساله را در برمىگيرد و حتى در 1294 كه قوبلاى وفات يافت و نوه‌اش اولجايتو « 3 » به مقام خاقانى رسيد ، خاتمه نيافته بود . نهايتا اعتبار واقعى قايدو در گرو برانداختن اين شاهزاده بود و تنهايى نتوانست او را وادار به اطاعت كند ، بلكه هنگام بازگشت دوا از لشكركشى به هند در 1301 ظاهرا با او متحد شد و دوا در اين آخرين جنگ قايدو را در نبرد با خاقان يارى كرد . قايدو بلافاصله پس از آخرين مراجعت خود درگذشت و اين حادثه بايستى در 1302 اتفاق افتاده باشد . چاپار پسر او كه از سوى دوا حمايت مىشد ، جانشين خود را بر قسمت شرقى خانات آن سرزمين به رسميت شناساند و هر دو نمايندگانى به نزد اولجايتو فرستاده اظهار اطاعت كردند و بدين ترتيب ظاهرا بايد براى مدتى صلح ميان آنها برقرار شده باشد . اما اين طور نشد . در عرض يك سال پس از مرگ قايدو ، ميان دوا و چاپار اختلاف افتاد و چاپار در جنگى كه بين آن دو در ميانه سمرقند و خجند درگرفت شكست خورد . اين درگيرى چند برخورد ديگر را به دنبال داشت و طرفين هرچند يك

--> ( 1 ) . اين وزير برادر علاء الدين عطا ملك جوينى ، مورخ و مؤلف جهانگشاى جوينى - اثرى كه بعدا به آن اشاره بيشترى خواهد شد - است . ( 2 ) . اليور ، صص 98 - 97 . ( 3 ) . شايد « تيمور اولجايتو ؛ » تيه - مو - اوره ) hru - um - eit ( يا چينگ تسونگ چينىها .