ميرزا محمد حيدر دوغلات

623

تاريخ رشيدى ( فارسي )

گنده‌تر و بدتر باشد آن فال بدتر باشد . ديگر در كشميرگولى 874 است اولور نام ، گرداگرد وى هفت فرسخ باشد . در ميان آن سلطان زين العابدين كه يكى از سلاطين كشمير بود عمارتى كرده . اولا در آنجا چندان سنگ ريخته است كه بر بالاى وى صفّهء دويست گز در دويست مربعى كه ارتفاع آن ده گز باشد به سنگ تنگ درز نصب فرموده است . بر بالاى آن مربع ( 302 ر ) عمارت مطبوع و لطيف ساخته و درختانى در غايت نزاهت رسانيده و الحق آن است كه بدان نزاهت و غرايب در عالم كم جاى باشد . 875 ديگر همين سلطان زين العابدين عمارتى در شهر براى خود ساخته به لفظ كشمير راجدان مىگويند . دوازده آشيانه 876 است و بعضى از آشيانه مشتمل بر پنجاه خانه و حجره و ايوان و غرفه باشد . عمارتى بدان رفعت و علو ، همه از چوب كوشك‌هاى عالى كه در عالم است ، 877 كوشك هشت بهشت سلطان يعقوب در تبريز و كوشك باغ زاغان « 1 » و باغ سفيد و باغ شهر كه در هرات‌اند و كوشك گوگ سراى و آق سراى و باغ دلگشاى و باغ بولدى كه در سمرقند است ، از همه اين عالى و پرخانه‌تر است . اما طرح سياق و لطافت كه آنها دارند اين ندارد . اما غرابت اين از آنها بيشتر است . در ظفرنامه ، بندگى مولوى « 2 » شرف الدين على يزدى در تعريف كشمير خبر چند تبت فرموده‌اند اما اندك تفاوتى دارد ، چنان كه واقع است ، نيست . جهت آنكه بندگى مولوى خود نديده‌اند ، از مترددين پرسيده‌اند از تقرير آن نوشته‌اند . آن مردم همچنانكه مىبايد استصواب ناكرده گفته باشند . تفاوتى كه دارد از آن سبب است . « 3 » آن نقل اين است . « 4 » نقل از ظفرنامه چون كشمير از مشاهير امكنه معمورهء عالم است و به موضعى غريب واقع شده و جز كسى كه مقصد سفرش همانجا باشد كمتر آنجا مىرسد ، كيفيت اوضاعش از ثقات معتمد عليه و هم از سكان آن سرزمين استكشاف رفته و بعد از تفتيش و تحقيق مقرر گشته ، سمت گزارش مىپذيرد و مصدر به ذكر محلش از اقاليم ، و كميت و عرضش به

--> ( 1 ) . نگ : باغ خان . ( 2 ) . نگ : - بندگى مولوى . ( 3 ) . نگ : + فصل نود و نهم . ( 4 ) . نگ : - آن نقل اين است .