ميرزا محمد حيدر دوغلات
579
تاريخ رشيدى ( فارسي )
در مغفرت از پيشگاه غيب برو بگشايد . بيت : گناه آيينه فضل و رحمتست اى شيخ * مبين به شم حقارت گناهكاران را نقل است كه پيره زالى همه روز به درها مىگشت ( 277 ر ) و سؤال مىكرد ، بعد از آنكه بمرد او را در خواب ديدند كه در بهشت درآمده . از او پرسيدند كه چون در بهشت درآمديد ؟ گفت : چون مرا به پيش خود خواند گفت : چه آوردى ؟ گفتم : خداوندا ، در دنيا به درها مىگشتم و سؤال مىكردم . مرا مىراندند و مىگفتند چه مىخواهى ؟ اينجا به درگاه تو آمدهام مىگويى : چه آوردى ؟ تو پادشاه كريمى ، من چه دارم كه پيش تو آرم . از تو آن مىخواهم كه گويى چه مىبايد از اين سخن ؟ حضرت حق را بر من رحم آمد و گفت : بريد اين بنده مرا هرجا كه در بهشت خواهد بدهيد . و هر كس كه در راه خدا و آخرت قدم مىنهد بايد كه محبت تعلقات دنيا را كم سازد تا به تدريج دل او از دنيا سرد شود و اقبال به جناب حق نمايد ، و اين مرتبه حاصل نمىشود الّا به مداومت مشغولى به آنچه مقرر است و مىبايد كه كس چنان شود كه اگر چه دنيوى او را بسيار باشد او را محبت دنيا نباشد ، و اين وقتى معلوم مىشود كه اگر چنانچه خانه باشد كسى را پر از جواهر و زر و نقره و دزدى تمام آن را برد ، از آن هيچ الم به او راه نيابد بلكه شاكر باشد و اين را از پيشگاه اشارت داند با آنكه قصد حق - سبحانه و تعالى - آن است كه او را به خود مشغول گرداند . و حضرت شيخ بزرگوار فريد الدين عطار - قدّس اللّه سرّه - مىفرمايد : بيت : دستها اول ز خود كوتاه كن * بعد از آن برخيز و عزم راه كن تا در اول باك بازى بودنت * رفتن اين ره نمازى بودنت و مراد از دست كوتاه كردن آن است پيش پيش تعلق محبت چيزها از دل دور شود و اين تعلق و محبت مىبايد كه به جناب ذو الجلال و الافضال باشد و متابعت محمد رسول اللّه را به جد و جهد گيرد از اوامر و نواهى كه وسيله همه دولتها و سعادتها در دنيا و