اينان و خويشاوندان نزديكشان قزاق‌ها ، نه تنها در هدف خود كامياب شدند ، بلكه تعدادشان نيز چنان زياد شد كه در حال حاضر نمايندهء بخش اعظم جمعيت ممالك آسيايى روسيه به حساب مىآيند . هر دو طايفه اگر چه تا حدودى به صورت جوامع متفرق ، وسيعا در تمام ولايات آسياى مركزى ، شمال سيحون و غرب تيان‌شان پراكنده‌اند . مثلا آقاى لرچ « 1 » در 1873 تعداد قرغيزهاى واقعى ( قرغيزهاى « سياه » يا قرغيزهاى « تپه » روس‌ها ) را با تخمين از روى منابع متعدد برآورد كرده كه مجموعا نشان دهنده 000 / 167 نفر است . « 2 » در عين حال تعداد نسبتا چشمگيرى از آنها شناخته شده‌اند كه تخمين تعداد عددى ايشان مقددور نيست و در ولايات چينى در شرق متصرفات روسى و در نواحى مرتفع جنوب فرغانه و پامير زندگى مىكنند . تعداد قزاق‌ها - قزاق‌هاى اوزبك ميرزا حيدر - حتى از اين هم بيشتر است . زيرا هنوز كسانى از آنها به شيوه چادرنشينى خود زندگى مىكنند و آمار فراوانى كه به قدر كافى در دسترس بوده حدود بيست سال پيش آقاى لرچ را قادر ساخته تا مجموع تعداد آنها را در قلمرو روسيه ، چيزى در حدود 000 / 867 تن برآورد نمايد . اما به اين بخش نيز بايستى تعدادى را افزود كه به صورت جوامع متشكلى در قلمرو چين زندگى مىكنند . به علاوه ، ارقام مذكور تنها به چادرنشينان هر دو طايفه قزاق‌ها و قرغيزهاى معروف به واقعى ، اشاره دارد . به هر حال گروه‌هايى از قزاق‌ها به تعداد نسبتا زياد ، در دره زرافشان و كوراما و غيره اسكان يافته اما چنان با اوزبكان و تاجيك‌هاى آن منطقه درآميخته‌اند كه قدرتشان ( در زمان نوشته آقاى لرچ ) با هيچ درجه‌اى از اطمينان ، قابل ارزيابى نبوده است . « 3 » در همان دوره ديگر دشمنان قبيله‌اى مغول‌ها - اوزبكان واقعى - كه از بخش اول سده شانزدهم در ماوراء النهر مستقر شده بود ، تحت رهبرى سلسله‌اى كه در آن هنگام تأسيس يافته بود ، تقريبا تا دوره‌اى همزمان با زوال سلطنت مغول ، به حركت خود ادامه مىداد ؛ در عين حال به طور غيرمستقيم و پس از تغييراتى متعدد ، باعث ظهور سلسله

--> ( 1 ) . hcrel . p . ( 2 ) . اين رقم شامل سكنه دايره ورنوى ) eyonrev ( نيست ، زيرا اينها قابل تخمين نمىباشند . ( 3 ) . ر . ك : 39 dna 9 - 26 . pp , . i tfeh , 1872 , euvr ehcsissur .