ميرزا محمد حيدر دوغلات
مقدمه 188
تاريخ رشيدى ( فارسي )
مذكور ايجاد اين ذهنيت بوده كه شون - چى را به واسطه اظهار اطاعت سلطان تورفان ، مورد تملق قرار دهد ، اسلاف وى هرگز امپراتوران سلسله قبلى را به چنين افتخارى نايل نكرده بودند ؛ در حقيقت ، كل سند بيش از هر چيز ديگر بيانگر خوشحالى از جانب امپراتور به قصد توهين به اسلاف چينى اوست . سبب فراهم آمدن چنين اعلاميهاى ، ورود فرستادهاى از سوى سلطان وقت تورفان بوده كه در آن هنگام « ابلون - موهان » - تحريفى كه تشخيص هويت آن با هر اسم مسلمانى مشكل است - نام داشته . ترجمه فرانسوى فرمان چنين ادامه مىيابد : ed engil toirdne dnecsed , nafruot el rus iuh'druojua enger iuq natlus el uo neuy sed eitsanyd al ed ruetadnof , nak siknist ed slif sed nu , iatahahct sna stgniv - ertauq snec xued ed sulp siuped , sruessec'ed'erp sec . xuoynom al a gammoh erdner ruop ellenmelos edassabma'd eyovne tniop tneiava'n suq sirppa tnaya , nahuom - nulba natlus el . tubirt el retroppa iul te , enihc ellet enu . . . sruedassabma sed eiovne'm , sionihc eripme'l ed enort elrus siat e'j " . . . trap am ed noitnetta euqleuq etir em etiudnoc آموى محترم به طور معنى دارى مىافزايد : - « ده سال پس از آن ، يعنى در سال 1657 ، پادشاه تورفان دوباره سفرايى را همراه با خراج فرستاد كه مفهوم آن به فرانسوى صريح عبارت بود از فرستادن افرادى براى تجارت و دريافت هدايايى از امپراتور . معهذا اعليحضرت شاهنشاه مورد تملق شديد اين هيئت جديد قرار گرفت . » در نوشتهاى از آمو درباره پكن در چند سال بعدى « 1 » ، بيانيه لاينحلتر خاموشى وجود دارد . وى با اشاره به تورفان مىگويد كه آن سرزمين در نخستين بخش قرن شانزدهم از هم پاشيد ، چنان كه در سال 1533 ، هفتاد و پنج ايالت كوچك مستقل در آن وجود داشت ، تمام رؤساى آنها خود را پادشاه مىخواندند . در اينجا تنها چيزى كه مىتوان گفت آن است كه آمو دچار اشتباه شده . وى تا اواخر نيمه قرن هجدهم در پكن مىزيست
--> ( 1 ) . تاريخ اين نوشته قابل رديابى نيست . 19 . p , vix . nihc sel . noc . mem .