ميرزا محمد حيدر دوغلات

مقدمه 167

تاريخ رشيدى ( فارسي )

اما نويسندگان شرقى ، نام قبيله‌اى ترك را متداول ساخته‌اند كه دلالت بر مردمى چادرنشين دارد ، زبان‌هاى اروپايى خالى از چنين تناقضاتى نيست ، استفاده فرانسوىها از واژه بوهمى « 1 » براى كولىها ، نمونه‌اى از اين تناقض است . على رغم آن كه كولىها هرگز متعلق به همان قومى نبوده‌اند كه بوميان بوهمى محسوب مىگردند ، با وجود اين به واسطه برخى آداب و رسومى كه تصور شده ايشان از بوهم آن را به همراه آورده‌اند و نيز به اين جهت كه معروف بوده آنها از بوهم به داخل فرانسه پرت شده‌اند ، ايشان را در فرانسه بوهمى خوانده‌اند . « 2 » يك مثال تقريبا مشابه ، على رغم شباهت كامل ، استعمال كلمه هندى در انگليس در خلال سده‌هاى هفدهم و هجدهم است كه براى معرفى سكنه اوليه آمريكاى شمالى ، كارائيب و بسيارى از جزاير ديگر به كار مىرفته . در اين مثال ، اوضاع اجتماعى و تمايلات اهالى موجب استعمال غلط اين نام نشده ، بلكه مطالب گفته شده درباره رنگ ، آب و هوا و محصولات سرزمين‌ها و ديگر مقتضيات هند شرقى از سوى كسانى كه با آنها ملاقات كرده‌اند ، باعث چنين اشتباهى شده است . به هر حال جريان و نتيجه آن بسيار مشابه است . و ما اگر از توجه به اين حقيقت كه ترك نيز كلمه‌اى غيرقومى واقع شده ، صرف‌نظر كنيم ، كاربرد آن براى تعريف قبايل شبانى اسكان نيافته در منازل خواهد بود كه بيش از يك معناى غيرعادى نظير كوهستانى ، بدوى ، و غيره در آسيا ، يا كوه‌نشين و جزيره نشينى و غيره در اروپا نخواهد داشت . كاربرد غلط يا تغيير در استعمال نام‌هاى قومى ، شيوه متداولى است كه به آن برمىخوريم و ذكر آن در اينجا تقريبا زائد است . اما به طور خلاصه مىتوان خاطرنشان ساخت كه در ميان نام‌هاى مورد بحث ما اصطلاحت تاجيك در يك مورد دقيقا به معنى مخالف معمول خود به كار رفته است . به گفته آقاى اليس « 3 » از موزه بريتانيا ، در حالى كه

--> ( 1 ) . neimehob . ( 2 ) . جاى شگفتى است كه نام كولى تحريفى است از مصرى . آنها در اوايل ، در قوانين پارلمان ما هميشه مصرى ناميده شده‌اند ، و احتمال دارد كه براى اولين بار از مصر به انگلستان آمده باشند ، و از سرزمين اردوى زرين به مصر رفته‌اند ، و ما براى اولين بار در مصر به آنها برخورده‌ايم . [ هاورث ] ( 3 ) . sille . g . a .