ميرزا محمد حيدر دوغلات

مقدمه 168

تاريخ رشيدى ( فارسي )

نويسندگان متقدم ارمنى براى اعراب « 1 » از كلمه تاجيك استفاده كرده‌اند ، ارامنه فعلى آن را به تركان و امپراتورى ترك [ عثمانى ] و حتى به تمام مسلمانان تحميل كرده‌اند . در اين صورت به نظر مىرسد كه واژه مذكور معمولا دلالت بر « اجنبى » ، يا « بيگانه » داشته ؛ « 2 » اما اين مثال شگفت‌آورى در كاربرد غلط محض است ، زيرا نقض مطلقى در معنى متداول و اصلى كلمه ايجاد مىكند . در تاريخ رشيدى مانند كتب ديگر مىبينيم كه هزاره براى « مردان كوه » يا « ساكنان كوهستان » بدون اشاره به معنى اصلى يا هرگونه ملاحظه قومى به كار رفته ، در حالى كه در روزگار معاصر « 3 » اين اصطلاح ، نام نژاد يا قوم مخصوص است . هزاره در واقع به معنى « يك هزار » و ظاهرا نامى بوده كه به بخشى از سواران يا سربازانى اطلاق مىشده كه احتمالا اسكان يافتگان اصلى در نواحى كوهستانى مورد نظر بوده‌اند . « 4 » آنچه كه آقاى ايبتسون در بالا « 5 » در مورد كاربرد كلمات ترك و مغول در پنجاب به ما گفته ، نمونه ديگرى از كاربرد غلط محض يا فهرست نامربوط است ؛ اما نيازى نيست كه براى پيدا كردن مثال مؤثرى در اين رابطه ، از سرزمين اصلى دور شويم . از واژه‌شناسى زبان انگليسى « 6 » ، اثر ارل « 7 » در خصوص gearmyc يا زبان انگليسى متداول در والش كه در زبان « آنگلو - ساكسونى آن را ويلزى مىگويند و مردمى كه با آن تكلم مىكنند ، والانس خوانده مىشوند كه ما آن را به صورت جديد والش يا ولش درآورده‌ايم . همچنين آلمانىهاى قاره ، ايتاليايىها و زبان آنها را ولش مىنامند كه اين كلمه در واقع به معنى اجنبى يا بيگانه است . از ديدگاه‌هاى متعدد درباره مرزهاى قوم

--> ( 1 ) . از همين‌جاست كه اعراب در گزارشات چينىهاى متقدم از غرب ، به عنوان تا - هى شناخته شده‌اند . [ هاورث ] . ( 2 ) . پروفسور نلدكه معلومات بسيار مفيدى به آقاى راس داده مبنى بر اينكه تاجيك ( به عبارت بهتر تاچيك ) و تازى ، يك كلمه هستند ، فقط اولى قديمىتر از دومى است . چيك به معنى « تعلق داشتن » است و در اين صورت معنى آن « متعلق به قبيله تاى » خواهد بود . چيك در فارسى معاصر به زى تبديل شده است . ( 3 ) . منظور اواخر قرن نوزدهم است . ( م ) ( 4 ) . به احتمال قريب به يقين نام معروف قبيله ترك خزرها با همين كلمه مرتبط است . [ هاورث ] ( 5 ) . ر . ك : به صفحهء يكصد و شصت و شش . ( 6 ) . صفحه 23 . من در اقتباس اين قطعه مخصوص ، مرهون آقاى استفن ويلر ) releehw nehpets ( هستم . ( 7 ) . . elrae