محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
مقدمه 9
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ مقدمهء مؤلف چاپ اول اين كتاب در سال 1949 يعنى نه سال پيش منتشر شد . در آن هنگام دريافتم كه با همهء كوششى كه در تهيهء مطالب و استقصاء منابع به كار بردهام باز هم نيازمند تحقيق و تفصيل بيشتر است و بايد در تكميل منابع و اسناد باز هم بكوشم . و در همان هنگام پى بردم كه به اين هدف نخواهم رسيد مگر آنكه رخت سفر به شبهجزيرهء اسپانيا موطن ملت بزرگ اندلسى كشم . سرزمينى كه اين ملت حدود هشت قرن در آنجا زيسته است و تمدن بزرگش در آنجا شكوفا شده و آنگاه صحنهء انحلال و فروپاشى تدريجى و سقوط و شهادت دردناك او بوده است . از آن روز تا به امروز سفرهاى تحقيقاتى خود را در شبهجزيرهء اسپانيا پى گرفتهام و به همهء شهرهاى اندلس قديم در اسپانيا و پرتغال سرزدهام و به تحقيق و تجسس در آثار و اطلال و نقوش اندلسى همت گماشتهام . همچنين از بلاد اسپانياى مسيحى آن روزگار به سبب ارتباطى كه با تاريخ اندلس داشتهاند در قشتاله و ناواروليون و جلّيقيه ديدار كردهام . در خلال گردش در نواحى شبهجزيره بر بسيارى از خواص و طبايع جغرافيايى و اقليمى آن و بسيارى از رسوم و سنن و ويژگيهاى اجتماعى و ادبى مردم آن آگاه شدهام . همه اينها در من اثرى عميق بر جاى نهادهاند و مرا به بسيارى از آراء و انديشههاى جديد مربوط به تاريخ اندلس و ملت اندلسى يارى رسانيدهاند .