محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

42

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

منصوره است . سراسر مملكت غرناطه را باغها و دره‌هاى سبز و خرم و كوهها و تپه‌هاى صعب فراگرفته است . وجود مزارع بارور و معادن سرشار چون با كوشش و تلاش و درايت و هوشيارى مردم اندلس درپيوسته بود مملكت كوچك غرناطه را به صورت يكى از ممالك توانگر و نيرومند شبه‌جزيره درآورده بود و به مردم آن قدرت و رفاه ارزانى داشته بود . گفتيم كه ناحيه البيره كه بعدها غرناطه خوانده شد ، از آغاز فتح منزلگاه قبايل شامى بود . اعقاب اين قبايل سالهاى بسيار در اين سرزمين به حيات خود ادامه دادند . پس از سقوط دولت امويان اندلس ، بربرها از ساحل ديگر دريا روى به شهرهاى غرناطه نهادند ، آن‌سان كه شهر غرناطه مدتى به صورت يك امارت بربرى درآمد . شهرهاى مرزى جنوبى طبيعة جايگاه بربرها بود زيرا به خصوص در عصر مرابطين و موحدين تا از مغرب قدم به خاك اندلس مىنهادند در آن شهرها مسكن مىجستند . جماعات كثيرى از جنگجويان كه از آن سوى آب آمده بودند ، دره‌هاى سرسبز و پرنعمت غرناطه را مغتنم شمرده در آنجا رخت اقامت مىافكندند . هنگامى كه شهرهاى شرقى و ميانى يكى پس از ديگرى به دست مسيحيان مىافتاد خاندانهاى مسلمان به سوى جنوب مهاجرت مىكردند . اينان بلاى مهاجرت را بر ماندن در سايه حمايت مسيحيان بر خود هموار مىساختند ولى با اين همه بسيارى ديگر كه توان مهاجرتشان نبود همچنان در زير سلطه مهاجمان مسيحى در سرزمين خود باقى مىماندند . اين گروه در تاريخ اندلس المدجنون يا به زبان اسپانيايى serajeduM ( باشندگان در جاى خود ) نام گرفته‌اند « 1 » . اين واژه از اوايل قرن هفتم هجرى ( قرن سيزدهم ميلادى ) يا به عبارت ديگر از همان زمان كه تجاوز مسيحيان بر اراضى مسلمانان آغاز گرديد و شمار كثيرى از مسلمانان در آن اراضى باقى ماندند رواج يافت . اين مجتمع‌هاى اسلامى اسپانيايى را تاريخى طولانى و جالب است . باشندگان ( مدجنون ) سالها در سايه دولت ملوك قشتاله

--> ( 1 ) . مدجن ، از مصدر دجن و تدجّن به معنى اقامت كردن مشتق شده است .