العقيلى خاتمهء ادباى و وزراى اندلس نام ببريم . اينان همگى از اقطاب حركت ادبى در مملكت غرناطه و از اعلام وزراء و سروران آن بوده‌اند و ما بار ديگر به ذكر آنان بازخواهيم گشت . در خور ملاحظه است كه جنبش فكرى اندلس در اين عصر منحصر به جنبه‌هاى ادبى بود و تنها ادبيات و شعر شكوفا شد و در غرناطه شمار كثيرى از اكابر شعرا و ادبا گرد آمدند ولى در علوم عقلى دچار ركود گرديد و كمتر مىتوان به يكى از اقطاب طب و فلسفه يا علوم رياضى يا علوم ديگر كه پيش از اين در اندلس شكوفا شده بود برخورد كرد . حركت فكرى اندلسى در مدت دويست و پنجاه سال كه مملكت غرناطه در صحنهء حيات بود سه مرحله را طى كرده است : دورهء جوانى ، دورهء نضج و پختگى و سوم دورهء انحلال . ما به بيان اين سه دوره خواهيم پرداخت و اقطاب تفكر و ادب را در هر دوره معرفى خواهيم نمود . 3 دورهء اول با استقرار مملكت غرناطه و پاىبرجا شدن آن يعنى از اواخر قرن هفتم و اوايل قرن هشتم آغاز مىشود . در اين مرحله از زمان كه در آن آفتاب اندلس از نو بردميده است ، در غرناطه جمعى از سفرا و ادبا و علما گرد آمدند و ادب برشكفت و شعر بنوعى خاص بسيارى از جمال و شكوه قديم خود را بازيافت . طليعهء شاعران اين مرحله كاتب بليغ و اديب بارع وزير ابن الحكيم است . ابو عبد اللّه محمد بن عبد الرحمان بن ابراهيم بن يحيى اللخمى الرندى مردى از خاندانهاى اشبيليه بود . جد پدرش يحيى طبيبى مشهور بود معروف به الحكيم . از آن پس افراد خاندان به ابن الحكيم شهرت يافتند . چون در ايام ملوك الطوايف فتنه در اندلس اوج گرفت اين خاندان