رايج اندلس بود و هنوز هم بقاياى آن تا به امروز در شهرهاى اسپانيا بويژه اشبيليه و مالقه بر جاى است . در موزه‌هاى اسپانيا نمونه‌هاى زيبايى از ظروف سفالى اندلسى و موريسكى باقى است . صنعت چرمسازى و ساختن پوستهاى فاخر تا زمانى كه موريسكيها را اخراج كردند در غرناطه رواج كامل داشت . اينان پس از اخراج از اسپانيا اين صنعت را با خود به اروپا بردند و در آنجا رواج دادند . ديگر از صنايع مردم اندلس كاغذسازى بود بويژه در طليطله و شاطبه كارگاههاى بزرگ تأسيس شده بود . اسپانيائيها اين صنعت را از مسلمانان آموختند . سپس از طريق فرانسه به اروپا منتقل شد و از قرن سيزدهم در آنجا رواج يافت . الغزيرى نسخه‌هاى خطى در كتابخانهء اسكوريال يافته است كه بر كاغذهايى ساخته شده از پنبه نوشته شده و به قرن يازدهم ميلادى بازمىگردد . همچنين نسخه‌هايى يافته كه بر روى كاغذهايى ساخته شده از كتان نوشته شده و به قرن دوازدهم ميلادى بازمىگردد . كاغذسازى يكى از صنايع مردم غرناطه بود . اندلس در امر تجارت نيز مقامى شامخ داشت . و اين به سبب موقعيت خوب و كثرت ثغور و قرار گرفتن آن ميان اروپا و افريقيه و انتظام روابط دريايى آن با بنادر درياى مديترانه بود . روابط تجارى اندلس تا قسطنطينيه و ثغور شام و اسكندريه ادامه داشت . كشتيهاى تجارى آن در بنادر ايتاليا و جنووا و رم و نيز پهلو مىگرفت . انواع كالاها از بلاد اروپا و افريقيه و مشرق به بنادر اندلس وارد مىشد . در مملكت غرناطه نيز بازرگانى بويژه بازرگانى خارجى شكوفا بود . جنوواييها و ديگر مللى كه با اندلس روابط تجارى داشتند در غرناطه مراكز بازرگانى تأسيس كرده بودند . غرناطه را با جمهورى جنووا و مملكت آراگون معاهدات بازرگانى بود و ما به بعضى از آنها اشارت كرديم . در خلال قرن چهاردهم و پانزدهم غرناطه يكى از مراكز مهم تجارى در جنوب اروپا بود . بعضى از مورخين معاصر آنجا را « شهر همهء ملتها » ناميده‌اند . مورخ اسپانيايى در باب آن گويد « شهرت ساكنان غرناطه در امانت‌دارى به حدى بود كه قول