محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

430

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

باغهاى رُصافه و الزهره و الزهراء در دواوين شعرا و صفحات كتب تاريخ ذكر جميل باقى مانده است . اندلسيان در علم كشاورزى و آبيارى صاحب آثارى نيز بودند . چون كتاب « الفلاحه » تأليف ابن بصال طليطلى ( قرن يازدهم ميلادى ) و باز هم كتاب « الفلاحه » تأليف شاگرد او ابو زكريا بن العوام اشبيلى ( اواخر قرن دوازدهم ) و باز هم كتاب سومى به نام « الفلاحه » تأليف طغنرى غرناطى « 14 » دليل بر حذاقت اين ملت در اين صناعت است . مسلمانان اندلس از صنعت هم سهم بسزايى داشتند . اسپانياى مسلمان در ايام نيرومندىاش بزرگترين كشور صنعتى اروپا بود . معادن آهن و سرب و جيوه و طلا و نقره و ديگر فلزات در كوههاى اندلس فراوان بود و اين موهبت سبب تفوق او در اين ميدان شده بود . در اندلس صنعت اسلحه‌سازى رواج بسيار داشت . آن‌سان كه سلاحهاى ساخت اندلس به اروپا و افريقيه صادر مىشد . مردم اندلس به بافتن پارچه‌هاى پشمى و ابريشمى و پارچه‌هاى رنگين و ظريف اشتهار داشتند . چرمسازى صنعت خاص مردم قرطبه بود . مسلمانان اندلس در صنعت كيميا ( شيمى ) نيز سرآمد همگان بودند و در ساختن انواع عقاقير و داروها و كشيدن عطرها از گلها و تركيب رنگهاى مختلف بويژه رنگ طلائى مشهور بودند . مملكت غرناطه توانست بسيارى از صنايع اندلس بزرگ را در خود گرد آورد . از جمله صنعت اسلحه‌سازى همچنان يكى از صنايع بزرگ مردم غرناطه بود و به اتكاء به اين صنعت غرناطه توانست مدتى دراز در برابر دشمنان خود پايدارى ورزد . صنعت حريربافى نيز از صنايع رايج در غرناطه بود بخصوص مالقه و المريه در آن ايام از مراكز مهم اين صنعت بودند . ايتاليائيها كه در قرون وسطا به بافتن حرير شهرت داشتند شاگردان صنعتگران اندلس بودند . فلورانس هر ساله حتى تا اواخر قرن پانزدهم مقادير بسيارى ابريشم خام از غرناطه وارد مىكرد « 15 » . سفال‌سازى نيز از صنايع

--> ( 14 ) . كتاب « الفلاحهء » ابن بصال به كوشش مؤسسه علمى مولاى الحسن در تطوان در سال 1955 چاپ شده . نسخهء خطى كتاب ابن العوّام و طغنرى نيز در كتابخانه اسكوريال موجود است . ( 15 ) . . 191 . P . allebasI dna dnanidreF : ttocserP