محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

297

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

روح اين سياست خشن ، دو تن از كشيشان بزرگ بودند يكى كاردينال خيمنس مطران طليطله و رئيس كليساى اسپانيا و يكى دون‌ديگو دسا قاضى القضاة « 7 » ديوان تفتيش . سياست اسپانيا به نوبهء خود مىخواست به اين اعمال كسوت حق و عدالت بپوشاند . ازاين‌رو مواد معاهده‌نامه‌هاى خود از جمله معاهدهء تسليم را يك‌يك به دلخواه خود تفسير مىكرد ، تا آنجا كه سراسر همه را بردريد و از آن هيچ باقى نگذاشت . عاقبت مساجد را بست و مسلمانان را از اقامهء شعائر خود ممنوع داشت و عقايد و شرايع ايشان را مورد تجاوز قرار داد . « 8 » مسلمانان خود را در معرض تهديد دولت و كليسا ديدند آنگاه سخنان جاويدان آن شهسوار غرناطى را در روز امضاى معاهدهء تسليم به ياد آوردند كه گفته بود : « مپنداريد كه قشتاليان به معاهدات خود وفادار مىمانند و اين پادشاه پيروزمند از كرم و شهامت بهره‌اى دارد ! سخت در اشتباه هستيد اينان همگان تشنهء خون ما هستند . مرگ براى ما از سرنوشتى كه آنان براى ما رقم زده‌اند بهتر است . بدانيد كه جز بردگى و هتك حرمت و اهانت و غارت خانه‌ها و غصب زنان و دختران و آلودن مساجدتان چيزى در انتظارتان نيست . اينان شما را خواهند سوخت و خاكستر خواهند كرد » فرناندو در آغاز از تنفيذ اين سياست بيم داشت ، زيرا هنوز در مناطق مفتوحه امنيت استقرار نيافته بود و مسلمانان همگى خلع سلاح نشده بودند و اى بسا فشار زياد آنان را به قيام مىكشيد و جنگهاى داخلى از سر گرفته مىشد . ولى چاره‌اى جز تسليم در برابر ارادهء كليسا نداشت . كاردينال خيمنس را به غرناطه خواند تا امر مسيحى كردن مسلمانان را به انجام رساند . كاردينال در ماه ژوئيهء سال 1499 م / 905 ه به

--> ( 7 ) . مدعى العموم rotisiuqnI lareneG قاضى القضاة محكمه بود و در آن روز بزرگترين قدرت دينى و قضائى اسپانيا به شمار مىآمد . ( 8 ) . اخبار العصر ص 54 .