محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

265

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

بنى وطاس شكست خوردند . « 16 » اگر اين روايت درست باشد بايد كه ابو عبد اللّه در سن هفتاد و پنج سالگى مرده باشد . البته ما روايت نخستين المقرى را ترجيح مىدهيم كه او در فاس ، در قصر خود به سال 940 درگذشته است . اما روايت دوم المقرى در ازهار الرياض بايد در آن تحريف عددى رخ داده باشد . از ابو عبد اللّه محمد بن على دو پسر باقى ماند : احمد و يوسف . اعقاب او سالهاى دراز در فاس مشهور بودند ولى پس از چندى گرفتار فقر و بىنوائى شدند . المقرى مىگويد كه آنها را در سال 1037 ه ( 1628 م ) ديده است كه مردمى درويش بوده‌اند و از صدقات زندگى مىكردند . در تحقيقات خود به تاريخ وفات ملكه با شهامت عايشه حره مادر ابو عبد اللّه دست نيافتيم ، حتما مدتها پيش از پسر چشم از جهان بربسته است . ابو عبد اللّه در تاريخ اسپانيا به محمد يازدهم معروف است و او را پادشاه كوچك lE ocihc yeR لقب داده‌اند تا با عمش ابو عبد اللّه الزغل اشتباه نشود . همچنين او را الزغيبى خوانده‌اند . و الزغيبى به معنى بدبخت است . او را به سبب زندگى فلاكت‌بار خودش و مصائبى كه در عهد او اسلام بدان گرفتار آمد چنين لقب داده‌اند . « 17 »

--> ( 16 ) . اين روايت lomraM led siuL است در كتاب او به نام socsiroM sol ed ogitsaC ynoilebeR . IXX . pac . I . biL مورخ به روايت خود به طنز افزوده است كه تقدير چنان بود كه مردى كه در كشور خود جرئت دفاع نداشت در دفاع از كشور ديگر جان باخت . مورخان اسپانيايى و پرتغالى همين روايت را گرفته‌اند . رجوع كنيد به : . 48 . P . III . V , dibi : artnaclA etneufaL صاحب الاستقصاء اين روايت را از مورخى پرتغالى نقل مىكند ( ج 2 / ص 168 ) همچنين واشنگتن اروينگ ، در آخر كتاب خود adanarG fo tseuqnoC آن را نقل كرده است . ( 17 ) . الزغيبى مصغر زغبى در لهجهء مردم غرناطه به معنى بدبخت حقير است . و به قول مارمول titep eL emmoH ervuaP eL : xueruehlaM ( رجوع كنيد به دوزى 495 . P sebara tciD xua ppuS (