را در ملت برمىانگيخت . فرناندو لشكريان خود را براى از بين بردن كشته‌ها و باغهاى مجاور گسيل مىداشت ، موسى نيز در مقابل گروهى را به سر راه آنان مىفرستاد تا راه‌هشان را ببرند و اگر چيزى همراه آورده‌اند از آنان بستانند - ديرى نكشيد كه سپاهيان مسيحى سراسر فحص غرناطه ageV aL را پر كرد و راه آمد و شد به شهر را بربست . مسلمانان مجبور شدند براى دفاع در شهر بمانند - دفاع از شهر ميان زعماى لشكر و خاندانها تقسيم شد . موسى بن ابى الغسان فرماندهى سواران را بر عهده داشت . نعيم بن رضوان و محمد بن زائده او را يارى مىدادند . حراست باروها به عهدهء خاندان الثغرى بود و زعماى قصبه و الحمراء حمايت از دژها را . نبردهاى مسلمانان در خارج از باروها ، با آن بسالت و شجاعت ، تحسين‌برانگيز بود ولى چندان فايده‌اى در برنداشت ، زيرا قدرت و تفوق دشمن بيش از نيروى آنان بود . كشتيهاى اسپانيائى سراسر تنگهء جبل طارق را گرفته بودند و بدين‌گونه از افريقيه هيچ مددى نمىرسيد . از سوى ديگر شهرهاى شمالى مغرب چون طنجه و سبته به تصرف پرتغاليها درآمده بود . دولت بنى وطاس هم كه تازه در مغرب اقصى بر روى كار آمده بود دولتى بس ناتوان و تازه‌كار بود و هرگز در فكر آن نبود كه مسيحيان را بر ضد خود تحريك كند . همچنين حكومتهائى كه در آن سوى آب بودند همه ناتوان و رو به انحلال بودند و از نيروى دريايى اسپانيا مىترسيدند و همه تلاش و سعيشان ايجاد روابط با اسپانيا و خزيدن در سايهء حملات آن بود . ازاين‌رو محاصرهء غرناطه از خشكى و دريا سخت مستحكم بود . براى غرناطه يك راه باقى مانده بود و آن هم از سمت جنوب از بشرات و از ناحيهء جبال سييرانواداياشلير كه از آن راه پاره‌اى آذوقه آن هم به دشوارى به شهر مىرسيد . « 20 » زمستان فرارسيد و دره‌ها و گردنه‌هاى كوهستان را برف فروپوشيد و گرسنگى در شهر بيداد كرد . در اين هنگام حاكم شهر ابو القاسم

--> ( 20 ) . اخبار العصر ص . 46 .