محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

223

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

بود . موسى يكى از خاندانهاى اصيل عربى بود كه نسب به ملوك مىرسانيد . موسى به مسيحيان مهاجم سخت كينه مىورزيد و مرگ را هزار بار بر زندگى در حالى كه ميهن عزيزش دستخوش سلطهء بيگانگان شود بهتر مىدانست . در ميان پيكارگران غرناطه كس در نيزه‌گذارى و سوارى به پايهء او نمىرسيد . از آن وقت كه امير ابو عبد اللّه بر تخت فرمانروايى غرناطه نشست و به قشتاليان اظهار اطاعت كرد موسى سخت در خشم و خروش بود . و با جديت تمام به افروختن روح حماسه و جهاد در مردم شهر و واداشتن آنان به فراگرفتن فنون نبرد سرگرم بود . چون فرناندوى پنجم نزد ابو عبد اللّه كس فرستاد و تسليم الحمراء را خواستار شد موسى سخت به معارضه برخاست و امير ابو عبد اللّه را از پذيرفتن اين پيشنهاد اهانت‌آميز منع كرد . ابرام و پافشارى او اوضاع را دگرگون ساخت و عزم جهاد را در امير و مردم قوت بخشيد . گويند كه در آن روز بر زبان او گذشت كه « پادشاه نصارا بداند كه عرب براى اسب و نيزه زاده شده . اگر به شمشيرهاى ما مشتاق است قدم پيش نهد و بهاى گزاف آن را بپردازد . اما من خفتن در گور را ، در زير ويرانه‌هاى غرناطه - همانجا كه در دفاع از آن جان مىبازم - از زيستن به ننگ خشوع در برابر دشمنان دين در قصور فخيم دوستتر دارم » . هنگامى كه فرناندو با سپاه خود به باروهاى غرناطه نزديك مىشد موسى بن ابى الغسان در ميان سپاهيان محبوبترين مردم و لشكر بود . موسى هرچند گاه با دسته‌اى از رزم‌آوران به يكى از دژهاى اطراف كه در تصرف مسيحيان بود حمله مىبرد و پيروزمند بازمىگشت . بازگشت پيروزمندانهء او روح حماسه

--> موسى داشته است سخنى نيست . درهرحال داستان موسى در روايات اسپانيايى جاى بسيارى را گرفته است . يكى از آنها داستان كشيش انتونيو آگاپيدا adipagA oinotnA است كه نسخهء خطى آن در كتابخانهء اسكوريال موجود است و واشنگتون اروينگ در كتاب خود adunarG fo tseuqnoC از آن نقل كرده است .