فصل سوم آخرين كشاكش 1 پس از تسليم همهء ثغور و مراكز جنوبى و شرقى اندلس در برابر پادشاهان قشتاله و آراگون ، فرناندو و ايسابلا ، براى پايان دادن به دولت اسلام در اندلس تنها استيلا بر غرناطه ، آخرين پايگاه مسلمانان ، باقى مانده بود . غرناطه در اين زمان مملكت يا دولتى نبود . بلكه نمادى بود از يك مملكت اسلامى كه آخرين نفسهاى خود را برمىآورد . غرناطه آخرين دانه‌هاى مرواريد گردنبندى گرانبها بود كه رشته‌اش گسيخته و دانه‌هايش پراكنده شده بود . چراغ افروخته اندلس اكنون به دمى بند بود كه به خاموشى گرايد . پس از تسليم ابو عبد الله الزغل و سقوط وادى اش و بسطه و المريه فرناندو و ايسابلا اين دم را دميدند و چراغ را در ظلمت ابد فروبردند . پس از سقوط لوشه به دست مسيحيان در ماه مه سال 1486 م و اسارت دوباره امير ابو عبد الله محمد بن على به دست پادشاه و ملكه كاتوليكى با آن دو معاهده صلح تازه‌اى منعقد گرديد به مدت دو سال . اين معاهدهء صلح شامل غرناطه و بلاد قلمرو ابو عبد الله مىشد . در سايهء مسموم اين صلح ، ابو عبد الله وارد غرناطه شد و با يارى و همدستى فرناندو تخت پادشاهى بازپس گرفت . روشن بود كه فرناندو براى كمكهاى خود در موارد اين معاهده بهاى گزافى معين كرده است . ظاهرا اين پيمان صلح در سال ديگر هم تجديد شد . دليل آن سندى است كه در محرم سال 895 ه / دسامبر 1489 م از سوى ابو عبد الله محمد