محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

210

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

نيز از هر طرف در محاصرهء دشمن بود . چون به طور كلى رابطهء اندلس با مغرب و شمال افريقيه قطع شد فرناندو آخرين گامهاى خود را براى نفوذ در داخل مملكت اسلامى برداشت . مملكت غرناطه چنان كه ديديم به دو قسمت شده بود : نواحى شرقى شمال وادى اش و اعمال آن كه امير ابو عبد اللّه الزغل بر آن فرمان مىراند و نواحى غربى شامل شهر غرناطه و اعمال آن كه در فرمان امير ابو عبد اللّه محمد بن ابو الحسن على بود . فرناندو تصميم گرفت كه كار نواحى شرقى را به پايان رساند و چون از ابو عبد اللّه الزغل بيم داشت نخست آهنگ او كرد . پس تا المنكب را تصرف كرد و المريه را در محاصره گرفت ، همهء فشار خود را متوجه شهر بسطه نمود . نيروهاى فرناندو - چنان كه گفتيم - بسطه را در ميان گرفته بودند . ملكه ايسابلا با حواشى و خدم خود در جيان بود ، در نزديكى لشكر پيروز . بسطه بهترين شهرهاى شرقى بود كه ابو عبد الله الزغل بعد از وادى اش بر آن مستولى شده و مقر فرمانروائيش بود . ابو عبد الله الزغل از بيم هجوم برادرزاده‌اش به وادى آش نتوانسته بود آن شهر را ترك گويد و به يارى مدافعان بسطه آيد ، پس دسته‌اى از سواران دلير خود را به سردارى دامادش امير يحيى النيار كه در تواريخ قشتاله به « سيدى يحيى » شناخته شده به بسطه فرستاد . قشتاليان آهنگ آن داشتند كه بسطه را محاصره كنند ولى مسلمانان بارها آنان را به عقب راندند . ميان دو فرقه در خارج شهر ، در كنار باروها چند بار مصاف افتاد كه هربار مسيحيان تلفات و خسارات بسيار متحمل شدند . با آنكه مسيحيان هجوم خود را در ماه رجب سال 894 ه / ژوئن سال 1489 به شهر بسطه آغاز كرده بودند ولى پس از سه ماه توانستند آن را در حلقهء محاصره خويش درآورند . مسيحيان سه ماه ديگر محاصره را دوام دادند تا در شهر خوردنى به پايان رسيد و مردم به تنگنا افتادند . چون مسلمانان را ياراى دفاع نماند به تسليم راضى شدند . يحيى النيار با آنكه در آغاز چنان دلاوريها نموده بود مجبور شد با قشتاليان وارد مذاكره شود و جان خود و وابستگان خود را از مهلكه برهاند . ما به نص اين معاهدهء سرّى كه ميان نايب فرناندو ، دون گوتييرى دكارديناس و يحيى بسته شده دست