محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
187
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
نبرد هم مسيحيان به شدت شكست خوردند و چند هزار تن از ايشان كشته و اسير گرديد كه بيشتر از زعما و اكابر بودند . اين واقعه در ماه صفر سال 888 ه / مارس سال 1483 م اتفاق افتاد . « 26 » اين جنگ به جنگ شرقى معروف گرديد ، زيرا در منطقهاى در شرق مالقه رخ داد . فرمانده اين دفاع درخشان امير ابو عبد الله الزغل بود . پيروزى مسلمانان روح حماسه را در ابدان مسلمانان بردميد و نسيم شادمانى و پيروزى بار ديگر بر غرناطه وزيدن گرفت . پادشاه جوان غرناطه ابو عبد الله محمد عزم آن كرد كه در غزو و جهاد پاى به جاى پاى عم دلير خود نهد و انهزام دشمن را براى وارد آوردن ضربهاى ديگر مغتنم شمارد . پس در ماه ربيع الاول سال 888 ه / آوريل سال 1483 م رهسپار قرطبه شد . قرطبه در شمال غربى غرناطه است . در راه چند دژ و روستا را تصرف كرد و در چند جنگ محلى مسيحيان را مغلوب ساخت . و با غنايم بسيار بازگرديد . مسيحيان با او در خارج قلعهء لسانه anecuL « 27 » روياروى شدند . مسلمانان قصد محاصره قلعه را داشتند . ميان دو سپاه جنگى هولناك درگرفت و مسلمانان به ساحل رود شنيل واپس نشستند . و جمع كثيرى از سران اسير شدند . ابو عبد الله محمد خود نيز در ميان اسيران بود . سپاهيان مسيحى او را شناختند . شايد هم او خود خويشتن را به آنان شناساند تا از تعرض در امان ماند . او را نزد سردارشان كنت دكابرا ( تبره ) بردند . كنت او را به گرمى و احترام استقبال كرد و در يكى از دژهاى غربى تحت مراقبت شديد نگهداشت و در حال پادشاه و ملكهء قشتاله را خبر دادند . فرناندو فرمان داد كه اسير را به قرطبه برند و چون امراى بزرگ مراسم استقبال به عمل آورند . ابو عبد الله و يارانش را نگهبانان به قرطبه بردند . مردم قرطبه براى تماشاى آن موكب عظيم شاهانه گرد آمده بودند . ابو عبد الله شنلى سياه بر دوش افكنده بود و بر اسبى سياه با زين و ستام گرانبها غمگين نشسته بود . پادشاه اسير را نخست به خانهء اسقف كه روبهروى مسجد جامع بود بردند و از آنجا در دژى مستحكم جاى دادند ولى از شرايط احترام هيچ فروگذار نكردند . ابو عبد الله چشم به راه روز خلاص خويش بماند .
--> ( 26 ) . اخبار العصر ص 13 . ( 27 ) . شهر كوچك و استوارى است . امروز در منطقهء قرطبه و در جنوب شرقى شهر