محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
152
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
شهر مستولى شدند . ما در جاى خود از اين فتوحات ياد كرديم - در خلال اين احوال اوضاع قشتاله پريشان گرديد و ميان اشراف نزاع برخاست و اين امر تا هنگامى كه پادشاه خردسال تحت سرپرستى اشراف بود ادامه داشت . چون پادشاه خردسال به حد رشد رسيد و خود زمام كارها به دست گرفت اندك اندك لياقت خود بروز داد . آلفونسوى يازدهم با آنكه در ضبط مملكت و گردانيدن كارها و اقدام به اصلاحات ادارى و قضائى گامهاى بزرگ برداشت ، ولى پادشاهى سختدل و سختكش بود . تنها وسيلهاى كه براى نگهدارى تخت پادشاهى خود مىشناخت قتل بود . ازاينرو بسيارى از اشراف و امراء و زعماى ملك به دست او كشته شدند ، بدون هيچ محاكمهاى . ازاينرو او را « انتقام گيرنده » لقب دادند . دربار قشتاله در عهد او مركز فجور و تباهى بود . ملكهء قانونى مارياى پرتغالى در گوشهء عزلت مىزيست و رفيقهء پادشاه الينورا بر قصر و دولت مستولى شده بود و آلفونسو چند فرزند غير مشروع از او داشت . بدينگونه قشتاله در عصر وحشت و انحلال سياسى و اجتماعى به سر مىبرد . آلفونسوى يازدهم ، پادشاهى دلير و لشكرانگيز بود . دولت غرناطه همواره از جانب او احساس خطر مىكرد . ازاينرو بار ديگر دست يارى به سوى مغرب دراز كرد . سلطان ابو الحسن المرينى لشكرى به يارى غرناطه به اندلس فرستاد . دو لشكر قشتاله و آراگون هم آماده پيكار شدند . مسيحيان پيروز شدند . چون سلطان ابو الحسن خبر شكست مسلمانان را شنيد عزم آن كرد كه خود از دريا بگذرد و به اندلس رود . اينبار با ناوگانى عظيم و لشكرى كشن . ميان دو لشكر در كنار رود سالادو در جزيرة الخضراء نبرد درگرفت . بار ديگر مسلمانان منهزم شدند و - چنان كه گفتيم - لشكرگاه سلطان به دست مسيحيان افتاد . اين واقعه در سىام اكتبر سال 1340 م / جمادى الاول سال 741 ه اتفاق افتاد . مسيحيان بر جزيرة الخضراء و طريف مستولى شدند . غزوات مسيحيان به اراضى غرناطه چند سال ديگر به طول انجاميد . در سال 1349 بار ديگر قشتاليان در اطراف جزيرة الخضراء پيش راندند . شهر جبل طارق كه