محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

151

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

گرفت . با آنكه اين زن با دليرى تمام از تخت پادشاهى دفاع مىكرد و كارها را با درايت و فرزانگى مىگردانيد ، عهد او عهد پريشانى و هرج‌ومرج بود . اشراف و رقبا براى دستيابى به تخت پادشاهى آشوبها به راه مىانداختند . پادشاه خردسال و مادرش مجبور شدند از اشبيليه بگريزند و به مردم آبله alivA پناهنده شوند . چون فرناندوى چهارم به حد رشد رسيد ، به يارى دوستان و ياران خود بار ديگر به تخت خويش بازگرديد ولى در گردانيدن امور احساس عجز و قصور مىكرد . علاوه بر آن مادر را كه سالها او را حمايت كرده بود برنجانيد . در عهد فرناندو روابط ميان قشتاله و غرناطه برهم خورد و مسيحيان در اراضى مسلمانان به حمله پرداختند . بزرگترين حوادث در اين عهد استيلاى قشتاليان بر جبل طارق بود در سال 709 ه / 1310 م . در سال 1312 قشتاليان به سردارى فرناندوى چهارم با لشكرى به اندلس روى نهادند و جيان را محاصره كردند ولى فرناندو به ناگاه در خيمهء خود در برابر دروازه‌هاى شهر محصور بمرد . اين واقعه در سپتامبر سال 1312 بود . چون فرناندوى چهارم بمرد ، پسر خردسالش آلفونسوى يازدهم به تخت نشست و هنوز به يك سالگى نرسيده بود . سرپرستى او را دون پدرو و دون خوان كه هر دو از زعماى اشراف بودند بر عهده گرفتند . اشراف و امراء عزم كردند كه بار ديگر لشكر به سرزمينهاى اسلامى برند . قشتاليان در اراضى غرناطه پيش تاختند و بر چند دژ مستولى شدند و مسلمانان را در سال 1317 م در نبردى سخت منهزم ساختند . اين حمله در آغاز عصر سلطان ابو الوليد اسماعيل بود . دو سال بعد از آن لشكر قشتاله به سردارى دون پدرو و دون خوان سرپرستان پادشاه و شمارى از امراء به پايتخت اندلس حمله بردند . مسلمانان در نزديكى غرناطه با آنان مصاف دادند . جنگى سهمناك بود و به پيروزى مسلمانان انجاميد . دون پدرو و دون خوان و جمعى از اشراف و امراء كشته شدند . اين واقعه در سال 1319 م اتفاق افتاد . مسلمانان اين فرصت غنيمت شمردند و بر مملكت قشتاله تاختند و بر چند دژ و