محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
95
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
باقى ماند و روابط دوستى او با بنى مرين همچنان استوار بود . در خور ذكر است كه او اندكى پيش از مرگش با خايمه پادشاه آراگون عقد مودت بست و اين تجديد و تأكيد همان معاهدهء سال 695 ه / 1299 م بود كه ميان دو طرف منعقد شده بود . از مواد اين معاهده آن بود كه هيچ يك از دو طرف به رعاياى طرف ديگر زيان و خسارت نرسانند و آراگون با دشمنان غرناطه اعم از مسلمان يا قشتالى دشمنى ورزد و دروازهى هر دو كشور به روى بازرگانان هم باز باشد و كس به جان و مال ايشان تعرض روا ندارد . سرانجام آنكه فرمانرواى غرناطه تعهد مىكند كه به خاطر يارى از پادشاه آراگون با قشتاله ضديت كند و جز با موافقت همپيمان خويش با او عقد دوستى نبندد و پادشاه آراگون همچنين كند . همچنين آمده است كه سلطان غرناطه براى يارى همپيمان خود - هرگاه كه نيازى به يارى او داشته باشد - سوارانى از لشكر خود را به مرسيه فرستد و نيز اگر بخشهايى از اراضى قشتاله را تصرف كرد متعرض او نشود ، مگر آنكه آن اراضى قبلا متعلق به غرناطه بوده باشد كه در اين صورت به او بازگردانده خواهد شد . اين معاهده در آخر ماه ربيع الثانى سال 701 ه / سى و يكم دسامبر سال 1301 م منعقد گرديد . « 23 » از انعقاد اين پيمان چند ماهى نگذشته بود كه محمد الفقيه ، سلطان غرناطه در ماه شعبان سال 701 ه / ماه مه سال 1302 پس از بيش از سى سال فرمانروايى درگذشت . دولت بنى الاحمر - با همه حوادثى كه با آن دست بگريبان بود - در عصر او به استوارى و استقرار نائل آمد . وزيرش در اواخر دولتش كاتب و شاعر بزرگ ابو عبد الله محمد بن عبد الرحمان بن الحكيم اللخمى بود ، از مشايخ رنده . ابو عبد الله پيش از اين از دبيران ديوان انشاء بود . مردى بود با ارادهاى بس استوار و عزمى ثابت . او را ذوالوزارتين لقب داده بودند زيرا ميان كتابت و وزارت جمع كرده بود . پيروزيها و
--> ( 23 ) . عكس اين پيماننامه را با اسناد و نامههاى ديگرى كه ميان پادشاهان آراگون و غرناطه مبادله شده در بارسلون در nogarA ed anaroc aL ed ovihcrA به دست آوردم . در آنجا به شماره 148 ضبط است . nocralA , seranil ed . G . R نص آن را در مجموعهء معاهدات ديپلوماسى با عنوان sotnemucoD soL nogarA ed anoroC al ed ovihcrA led socitamolpiD sebarA نشر دادهاند .