گويى در آن لحظه نمىتوانست خطرى كه سرقسطه را تهديد مىكرد ببيند . والى جديدى به جاى والى متوفا معين شد . بويژه آنكه امير المسلمين در اين سال - سال 511 ه / 1117 م - هنوز در شبه جزيرهء اندلس بود . امير المسلمين براى سومين بار به اندلس آمده بود . عجيب‌تر آنكه امير المسلمين به جاى آنكه سپاه جرار خود را به ثغراعلى گسيل دارد ، ترجيح داد كه به يك سلسله جنگهاى بىثمر در اراضى پرتغال پردازد . البته در خلال آن بر شهر قلمريه غلبه يافت ولى پس از فتح آن را رها كرد و بازگشت . در مدتى كه سرقسطه را فرمانروايى نبود ، عبد اللّه بن مزدلى والى غرناطه به امارت بلنسيه و سرقسطه معين شد و اين ظاهرا در اواخر سال 511 ه / اواخر سال 1117 م بوده است « 1 » . در اينجا حركتهاى مسيحيان و حركتهاى والى جديد سرقسطه در پردهء غموض است . روايات عربى و فرنگى هر دو تأييد كرده‌اند كه محاصره سرقسطه به وسيلهء مسيحيان ، در ماه صفر سال 512 ه / ماه مه سال 1118 م آغاز شد . از آن رو مىگوئيم به وسيلهء مسيحيان به‌طور عام كه سپاهى كه سرقسطه را محاصره كرده بود فقط آراگونيها - دشمنان اصلى سرقسطه - نبودند ، بلكه طوايف ديگرى از فرنگان نيز در اين محاصره شركت داشتند و ما در اين هنگام خود را با يك جنگ تمام عيار صليبى روبه‌رو مىبينيم . و اين در هنگامى بود كه آلفونسوى محارب بر سرقسطه فشار وارد مىآورد و براى تصرف دژهاى خط مقدم تلاش مىكرد ، تا آنجا كه در سال 1117 م تطيله را گرفت و در اوايل سال 1118 م به موريلا نزديكى سرقسطه رسيد . انعكاس دعوتها و حركات او برضد مسلمانان در ناحيهء ديگر از جبال پيرنه كار خود را كرد . نخستين نبرد صليبى بيست سال پيش در مشرق به پايان رسيده بود و صليبيان در سال 1099 بر بيت المقدس استيلا جسته بودند . اين پيروزى در فرانسه و اسپانيا روح حماسه را برانگيخته بود . در سال 1117 م به وسيلهء فرنگان اهل بيارن به سردارى گاستون دو بيارن و برادرش سانتولو - كه هردو در نخستين جنگ صليبى در مشرق شركت داشته بودند - لشكر كشى بزرگى به اسپانيا صورت گرفت تا با مردم آراگون در فتح سرقسطه شركت جويند . در سال بعد ، سال 1118

--> ( 1 ) . ابن ابى زرع ، روض القرطاس ، ص 105 .