فصل سوم سقوط سرقسطه 1 سى و سه سال از تصرف طليطله به دست آلفونسوى ششم پادشاه قشتاله سپرى گشته بود كه اندلس از آمدن مرابطين به يارى همكيشان خود به لرزه درآمد و مرابطين آن پيروزى درخشان را در سال 479 ه در نبرد زلاقه به دست آوردند ، آنگاه خود در اندلس استقرار يافتند و به رياست و سرورى رسيدند . تقدير چنان بود كه پس از پيروزيهاى مرابطين در چند پيكار در اراضى اسپانياى مسيحى مسلمانان اندلس دچار فاجعه‌اى دردناك گردند و يكى از بزرگترين شهرهاى خود ، يعنى سرقسطه مركز و پايتخت ثغراعلى را از دست بدهند . سرقسطه تلفظ عربى آن است كه از اصل رومى آن atsuguA raseaC گرفته شده است . فرمانروايان اين شهر از عهد امارت خاندانهاى عربى در ثغراعلى بودند و اين فرمانروايى در تمام قرن پنجم هجرى بردوام بود ، نخست در ميان فرزندان هاشم معروف به بنى تجيبى بود سپس به حليفان ايشان بنى هود . تا آنگاه كه مرابطين به اسپانيا آمدند و قلمرو امراى طوايف را محدود كردند و - چنان كه گفتيم - سرقسطه آخرين شهرى بود كه به دست ايشان افتاد و اين در آخر سال 503 ه / 1110 م بود . پيش از اين به موقعيت خاص سرقسطه اشاره كرديم و گفتيم كه اين شهر از