محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
64
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
روايات اسلامى حاكى از آن است كه امير سير در اين غزوه ، شهر بطليوس پرتغال را نيز گشود « 1 » . ولى بطليوس تا زمانى كه به دست بنى الافطس افتاد ، سال 488 ه / 1094 م همچنان در تصرف مرابطين بود و پرتغال كه در جغرافياى اندلس مراد ثغر پورتو و در شمال كشور پرتغال ، در شمال قلمريه است هرگز به تصرف مرابطين در نيامد و مرابطين به آنجا لشكر نبردند . آنچه درخور ذكر است اين است كه پس از اين فتح ، المنصور بن عمر - المتوكل بن الافطس ، از اراضى قشتاله به اشبيليه آمد . وى با اموال و ذخاير خود ، به قشتاله رفته بود و به پادشاه قشتاله پناه برده بود . هنگامى كه مرابين ن به سال 448 ه به غزاى بطليوس رفتند پدرش عمر المتوكل و دو برادر او را كشتند . گويند منصور به كيش مسيحى درآمده بود ، چون به اشبيليه رسيد او را به درگاه امير المسلمين على بن يوسف بردند . منصور در نزد او صاحب منزلت بود . اندك زمانى بر اين نگذشت كه حملهء جديد مرابطين به سوى قشتاله آغاز شد . اين حمله به سردارى امير ابو محمد مزدلى والى قرطبه بود « 2 » . امير المسلمين على بن يوسف از سال 505 ه ولايت قرطبه را به او سپرده و برادر خود ابو طاهر تميم والى غرناطه را به امارت تلمسان در مغرب فرستاده بود . مرابطين در اراضى قشتاله دست به آشوب و تاراج زدند و سراسر آن را به شمشير و آتش ويران ساختند و بر دژ ارجنه يا ارلبه ajerO غلبه يافتند و مدافعان دژ را كشتند و بسيارى از زنان و كودكان را اسير كردند . آنگاه رهسپار شهر طليطله پايتخت قشتاله شدند و آن را بار ديگر در سال 507 ه / 1114 م محاصره كردند . البرهانس سردار بزرگ قشتاله در اين ايام در منطقه قونقه بود . توانسته بود در سال 1111 م قونقه را از مرابطين بازپس گيرد . ولى قونقه جز اندك مدتى در دست قشتاليان نماند . چون خبر حملات مرابطين و محاصرهء طليطله به گوش او رسيد با سپاهى مركب از ده هزار سوار به دفاع بيرون آمد . در كنار باروهاى شهر محاصره شده ميان قشتاليان و مرابطين چند
--> ( 1 ) . ابن ابى زرع ، روض القرطاس . ( 2 ) . ابن الكردبوس در الاكتفاء مىگويد كه حمله به سردارى مزدلى و سير بن ابى بكر بود ( نسخه سابق الذكر برگ 165 الف ) .