و دست يافتن به فرمانروايى اندلس ، سپس وفات او در آغاز ماه محرم سال 500 ه دوم سپتامبر سال 1106 م بازنموديم . از آن رو كه اين مطالب را به تفصيل در جلد دوم اين كتاب « ملوك الطوايف » آورده‌ايم در اينجا قصد تكرار و اطالهء كلام نداريم ولى از آنجا كه موضوع سخن ما در اين كتاب بيان عصر مرابطين در مغرب و اندلس است ضرورى است كه نظرى به گذشته بيندازيم و تا سياق سخن از دست نرود و نقايص تكميل گردد پاره‌اى از موارد را كه به اختصار برگزار كرده بوديم ، تفصيل بيشتر دهيم . نخستين چيزى كه متعرض آن مىشويم بازگشت به برخى از برهه‌هاى زندگى قهرمان بزرگ مغرب يوسف بن تاشفين زعيم مرابطين است و از صفات او و القاب شاهانهء او كه بيش از اين بدان نگاهى گذرا داشتيم سخن مىگوييم . رياست مرابطين در زمانى كه عبد اللّه بن ياسين الجزولى گروه مرابطين را تشكيل داد با همكار و دوست او ، يحيى بن ابراهيم كدالى بود . چون يحيى بن ابراهيم وفات كرد ، عبد اللّه بن ياسين ، امير يحيى بن عمر بن تلاكاكين لمتونى را به جاى او براى امور جنگ و جهاد معين كرد . اين نخستين بار است كه قبيلهء لمتونه بر طايفهء مرابطين رياست مىيابد . هنگامى كه امير يحيى بن عمر در سال 447 ه بمرد برادرش ابو بكر بن عمر به جانشينى او برگزيده شد . چون مرابطين در سال 448 ه عزم تصرف بلاد سوس نمودند امير ابو بكر بن عمر ، پسر عم خود يوسف بن تاشفين را برگزيد تا فرماندهى مقدمهء سپاه مرابطين را بر عهده گيرد . اين اولين واقعهء تاريخى است كه از اين قهرمان مرابطى در آن ياد شده است . در اين ايام چيزى از رياست جز همان فرماندهى جناحى از جناحهاى لشكر را نداشت . يوسف بن تاشفين در اين مقام كه بود ، لياقت نظامى خود را در نبردهاى مرابطين در انحاء مغرب نشان داد . و ما در جلد دوم اين كتاب به آن اشارت كرديم . چون عبد اللّه بن ياسين در يكى از جنگهايش در اراضى برغواطه به سال 451 ه / 1059 م به هلاكت رسيد امير ابو بكر لمتونى به زعامت معنوى و مادى مرابطين رسيد . با روى كار آمدن او قبايل لمتونه واقعا به قدرت رسيدند و دولت مرابطى لمتونى آشكار گرديد . قوام قدرت او در اين اوان فتوحات مغرب بود . هنگامى كه ميان لمتونه و مسوفه و ديگر قبايل مرابطى در بلاد قبله ( جنوبى )