بود و اين پادشاهان كه گاه خود دچار بىبندوبارى بودند از داعيان و حاميان اين نهضت به‌شمار مىآمدند و گاه ميانشان كار به رقابت مىكشيد . از ميان اين قصرها سه‌تاى آنها به سبب مشاركتشان در نهضت ادبى و شعرى به نوع خاصى از ديگران ممتازند : دربار بنى عباد در اشبيليه ، دربار بنى الافطس در بطليوس و دربار بنى صمادح در المريه . بنى عباد چنان كه ديديم بزرگترين امراى طوايف بودند و از پيشوايان نهضت ادبى و فكرى در اندلس . گفتيم كه بنى عباد در ميدان شعر و ادب خود از نوابغ بودند . بويژه از المعتضد بن عباد و پسرش المعتمد بن عباد مقدار فراوانى شعر برجاى مانده است . از خصوصيات شعر المعتضد بن عباد گرايش آن به فخر است و ستايش اشتهار و جود و سخاوت ؛ اما المعتمد بن عباد بدون ترديد بزرگترين شاعر عصر ملوك الطوايف است . استاد نكل معتقد است كه او بزرگترين شعراى اندلسيان عرب‌نژاد در نيمهء دوم قرن يازدهم به‌شمار است . المعتمد كه از خصايل يك سوار سلحشور نيز بهره‌اى بسزا دارد فراترين و فروزان‌ترين ستارگان آسمان اندلس در عصر ملوك الطوايف است . « 7 » از او مقدار معتنابهى قصايد دلپذير و شيوا باقى مانده كه بخشى از آن حكايتگر ايام مجد و عظمت و بخشى از آن يادآور ايام شوربختى و محنت اوست و از ايندو كه بگذريم قطعات فراوانى دارد كه در مناسبات و حوادث مختلف سروده است . بنى عباد علاوه بر آنكه خود از ادب و شعر بهرهء كافى يافته بودند و در دربارشان جمع كثيرى از ادبا و شعرا و نويسندگان عصر گردآمده بودند . اينان بعضى در كسوت وزارت بودند و بعضى داراى منصب دبيرى . بنى عباد مستشاران خود را از ميان آنان انتخاب مىكردند . از جملهء اين شاعران يكى ابو بكر بن عمار شاعر هوشمند و مبدع است كه به حوادث ايام حيات او پيش از اين اشارت كرديم و ديگر ابو الوليد بن زيدون ، كه نكل او را شاعر بزرگ عشق خوانده و او را بهترين سمبل شعر كلاسيك عربى دانسته و در رديف متنبى و بحترى آورده است . دوزى ، ابن زيدون را در زندگى عاشقانه‌اش به شاعر لاتينى تيپولوس عاشق دلباختهء « لدليا » تشبيه نموده است ، ولى نكل مىگويد تنها از جهت عشقى مىتوان آن دو را با يكديگر مقايسه كرد . در نظر او آن دو شاعر از نظر مظاهر شعرى يكسان

--> ( 7 ) . . 031 27 . p , . dibI : lkyN . R . A