محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

422

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

در آنجا مملكت ديگرى بود از ممالك طوايف كه موقعيتش ايجاب مىكرد با رعاياى مسيحى خود راه مدارا و گذشت در پيش گيرد و اين مملكت سرقسطه بود كه ميان چهار مملكت از ممالك مسيحى يعنى قشتاله و ناوار و آراگون و برشلونه واقع شده بود . از آنجا كه سرقسطه ميان اسپانياى مسلمان و اسپانياى مسيحى حايل بود و به سبب انبوه مسيحيانى كه در آنجا مىزيستند مجبور به اتخاذ سياست اعتدال و تسامح نسبت به مسيحيان بود . اين منطقه يعنى منطقهء ثغر اعلى از زمان بنى قسى و بنى الطويل و جز ايشان از زعماى مولدين ، ميدانى وسيع براى برخورد عناصر مسلمان و مسيحى و اختلاط و آميزش آنان با يكديگر بود ؛ از اين‌رو معاهدين در اين منطقه بيشتر اظهار وجود مىكردند و در كارهاى مهم سياسى و اجتماعى شركت مىنمودند . بنى تجيب حكام ثغر اعلى و پس از ايشان بنى هود صاحبان مملكت سرقسطه مسيحيان معاهد را زير پرحمايت خويش مىداشتند . بويژه بنى هود به موقعيت خويش در بين ممالك مسيحى آگاه بودند و اين ممالك مسيحى همواره براى گرفتن باژوساو يا جدا كردن قطعه‌اى از قلمرو مملكت ، آنان را زير فشار قرار مىدادند ؛ از اين‌رو اقليت مسيحيان را در كشور خود كاملا آزادى داده بودند تا هم از دسايس ايشان در ايجاد آشوبهاى داخلى در امان مانند و هم روابط مودت‌آميزى با دول مسيحى داشته باشند . المقتدر بن هود بزرگترين ملوك سرقسطه بيش از همه نسبت به مسيحيان گذشت داشت و از وزيران مقرب او وزير مسيحىاش ابو عامر بن غندشلب ovlasidnuG كه اديب و شاعر هم بود جاى خاص داشت . آرى ، در سال 1065 م در عهد المقتدر در سرقسطه يك بار مسيحيان را كشتار كردند و آن هم به سبب تجاوز شنيع نورمانها بر مسلمانان بربشتر بود ؛ ولى اين يك حادثهء منفرد بود و دنبالهء آن گرفته نشد . از سوى ديگر ديديم كه بنى هود چه‌سان به دوستى و هم‌پيمانى همسايگان خود اعتماد مىكردند و جمعى از مسيحيان را به‌عنوان مزدور در سپاه خود جاى مىدادند و اينان بودند كه نخستين بار السيد الكمپيادور را به خدمت گرفتند و مدتى به دوستىاش اعتماد نمودند . « 5 » اما به اين حقيقت بايد اعتراف كرد كه مسيحيان معاهد با اينهمه رعايت و حمايتى كه از سوى امراى طوايف در حق ايشان اعمال مىگرديد - حال به هرسببى كه بوده

--> ( 5 ) . . 364 264 , 454 , 254 , 154 , 744 . p , II . T , . dibI : sagigaC sal ed ordisI