در عهد او قلمريه رونق و آبادانى يافت و چند كاخ عظيم در آنجا ساخته شد . در برخى از روايات آمده است كه سسنندو پس از فتح طليطله به امارت آن معين نشد بلكه تا پايان عمر يعنى تا سال 1091 م در فرمانروايى قلمريه باقى ماند . « 6 » مورخان اسلامى تاريخ سقوط قلمريه را سال 456 ه / 1064 م ضبط كرده‌اند و اين با روايات مسيحيان نيز موافق است ، ولى از حيث تفصيل با آن متفاوت است و ما پيش از اين در ضمن اخبار مملكت بطليوس به اقوال راويان اسلامى « 7 » اشاره كرديم و گفتيم كه فرناندو دستور داد مسلمانان از اراضى واقع در شمال پرتغال - ميان نهر منهو و دويره - مهاجرت كنند . همچنين در اخبار مملكت بلنسيه آورديم كه فرناندو با قواى خود در اوايل سال 1065 م يعنى چند ماه پس از استيلا بر قلمريه به سوى بلنسيه در حركت آمد و آهنگ فتح آن داشت . در راه سرزمينهاى جنوبى مملكت سرقسطه را مورد تجاوز قرار داد و تا المقتدر بن هود را كه در پرداخت جزيه تعلل كرده بود تنبيه كند در آن حوالى دست به كشتار و آشوب زد . سپس بلنسيه را محاصره نمود ، ولى چون عظمت و ارتفاع باروهاى آن و آمادگى مردمش را ديد چنان وانمود كه از محاصره منصرف شده ، بازمىگردد ؛ اما در آن نزديكيها كمين گرفت . در اين هنگام مردم بلنسيه بدون احتياط بيرون آمدند . ناگهان قشتاليان در بطرنه به آنها حمله آوردند و به سختى منهزمشان ساختند . فرناندو در اين هنگام بيمار شد و ترجيح داد به ليون بازگردد و در آنجا طى مراسمى در اوايل دسامبر استخوانهاى قديس اسيدورو را به خاك سپرد . اين بيمارى منجر به مرگ او شد . هنوز ماه دسامبر به پايان نيامده بود كه چشم از جهان فروبست ( بيست و هفتم دسامبر سال 1065 م ) . او را در همان كليسايى كه آن قديس را به خاك سپرده بودند مدفون ساختند . آن كليسا مدفن پادشاهان قشتاله شد . فرناندوى اول يكى از بزرگترين ملوك اسپانياى مسيحى بود . در عهد او اسپانياى مسيحى بر مسلمانان تفوق آشكار يافت . سراسر پادشاهىاش نبردهاى پيروزمندانه بود ؛ از اين‌رو در روايات او را به لقب كبير ) ongaM lE ( مىخوانند ، چنان كه او نيز

--> ( 6 ) . . 164 . p , sebarazoM soL : sagigaC sal ed . I ( 7 ) . دربارهء سقوط قلمريه رجوع كنيد به ابن عذارى : البيان المغرب ، ج 3 / ص 238 و 239 . ابن الخطيب : اعمال الاعلام ، ص 184 .