محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
392
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
خود را امپراتور مىخواند و بر پادشاهان ناوار و آراگون برترى مىفروخت . در عهد او مملكت قشتاله وسعتى عظيم يافت و از جانب جنوب و شرق و غرب در ممالك اسلامى پيشرفت نمود و بسيارى از قلاع و حصون آن را تصرف كرد . با آنكه او را به صفت تقوى و پرهيزگارى متصف مىكنند جنگهايش همه خونين و هولناك بود . مخصوصا نسبت به مردم بلاد اسلامى كه فتح مىكرد در نهايت بيرحمى رفتار مىنمود و بىمحابا خون مىريخت و بىحساب اسير مىگرفت و اسيران را به بردگى مىفروخت . فرناندو علاوه بر جنگهاى پيروزمندانه از عمران و آبادى غافل نبود . دو شهر ليون و سموره را كه از عهد غزوات المنصور بن ابى عامر ويران شده بودند از نو بنا كرد . در ليون چند كاخ و كليساى پرشكوه ساخت كه تا به امروز هم باقى هستند . در سال 1050 م براى تأسيس يك مجلس مشاوره ( كورتس ) جمعى را در جويانسا دعوت كرد . ملكه و اشراف و اسقفان نيز حضور يافتند . چند قانون براى اصلاح امور كليسا و مملكت صادر كرد كه در استحكام بنيان مملكت قشتاله بعدها تأثير بسزا داشت . از جملهء قوانين او يكى آن بود كه در همهء كليساها و ديرها به دستورهاى قديس بنديكتوس عمل شود و بر مردان روحانى حمل اسلحه و ازدواج يا حضور در مجالس عروسى حرام است . كليسا بر طبق قوانينى كه وضع كرد صاحب امتيازاتى شد ، از جمله آنكه استيلا بر املاك كليسا شامل مرور زمان نمىشود و ديگر آنكه اگر مجرمى به سوى كليسا گريزد و تا سىقدمى آستان رسد ، تحت حمايت قضايى كليساست . اين يكى از آثار قوانين گتى قديم بود كه برقومسها ( يا كنتها ) و نواب ايشان واجب بود كه در مسائل جنايى در تحرى حق و عدالت حريص باشند . سوم آنكه قوانين آلفونسوى پنجم موسوم به soneuB soreuF ( قوانين نيكو ) در مملكت ليون و لوايح سانچو به نام sairotcafeneB در مملكت قشتاله اجرا شود . چهارم آنكه مجرمان و عصيانگران را به فقدان شرف و گرفتن مناصب از ايشان و دور ساختن از كليسا محكوم سازند . همچنين قوانينى براى تمايز ميان مسيحيان و مسلمانان و يهوديانى كه در مملكت او زندگى مىكردند وضع نمود . « 8 » تواريخ اسپانيايى از صفات عالى و خصال برجسته و قدرت سياسى و نظامى
--> ( 8 ) . رجوع كنيد به اشباخ : تاريخ الاندلس فى عهد المرابطين و الموحدين ، چاپ دوم ، ترجمهء محمد عبد اللّه عنان ، ص 13 و 14 .