سرقسطه به دست مسيحيان افتاد ، عماد الدوله خود را تحت حمايت سرور جديد خود آلفونسو پادشاه آراگون ( ابن رذمير ) درآورد و در اين حال ببود تا در ماه شعبان سال 524 ه / 1130 م در آنجا بمرد . پسرش ابو جعفر احمد بن عبد الملك ملقب به سيف الدوله و المستنصر باللّه و نيز المستعين باللّه همچنان در روطه و سرزمينها و دژهاى اطراف آن فرمان مىراند تا آنگاه كه آلفونسو ريموندز پادشاه قشتاله او را مورد حمله قرار داد . اين آلفونسو همان است كه در روايات اسلامى از او به اذفونش بن رمندو السليطين ياد شده است . عاقبت از روطه صرف‌نظر نمود و در يكى از املاك در جوار طليطله كه به او اقطاع داد قناعت كرد . اين واقعه در سال 534 ه / 1139 م بود . « 13 » اينجا حوادثى پيش آمده كه در تاريخ مرابطون در شبه جزيرهء اندلس به تفصيل از آن ياد خواهيم كرد . * سرقسطه در عهد بنى هود ، همانند اشبيليه در عهد بنى عباد مركز حركت علمى و ادبى بود . بنى هود خود از حاميان علوم و آداب بودند . بعضى از ايشان در ميدان انديشه نبوغى داشتند ، مخصوصا ابو جعفر المقتدر و پسرش يوسف المؤتمن كه هردو از اكابر علماى عصر خود بودند و در فلسفه و رياضى و نجوم - چنان كه ياد كرديم - صاحب نام و آوازه . سرقسطه در اين عصر يعنى در قرن يازدهم ميلادى از حيث مجالس دروس فلسفه و رياضى اشتهار خاص داشت . از مشاهير آن در اين عصر ابو بكر محمد ابن الصائغ معروف به ابن باجه است كه از اعاظم فلاسفه و علماى اسلام است . ابن باجه را به لاتينى ecapnevA گويند . وى در اواخر قرن يازدهم در سرقسطه برآمد و در آنجا درس خواند و تا عهد جوانى ، پيش از آنكه سرقسطه به دست اسپانياييها بيفتد در آنجا زندگى كرد و در رياضيات و نجوم و طبيعيات و فلسفه سرآمد همگان شد . علاوه بر آن در شعر و ادب

--> ( 13 ) . اين روايت ابن الابار است در الحلة السيراء ، ص 225 . و رجوع كنيد به ابن خلدون : العبر ، ج 4 / ص 163 . روايت او در نقل حوادث و ضبط تاريخها يكسره آشفته است . ابن الاثير تاريخ تسليم كردن المستنصر باللّه حصن روطه را سال 529 ه ضبط كرده است ( الكامل ، ج 11 / ص 13 ) و نيز رجوع كنيد به : . 05 . p : dibI : seviV y . P