محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
184
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
بهشمار مىآمد . ابن بسام كه معاصرش بوده ، در كتاب خود الذخيره او را ستوده و شيوهء او را در كتابت به شيوهء صاحب بن عباد در مشرق تشبيه كرده است . مخصوصا از رسالههاى او در هزليات تمجيد كرده و ابو عبد الرحمان را در اين شيوه از همهء اهل قلم برتر شمرده است . سپس كتابى تحت عنوان سلك الجواهر من ترسيل ابن طاهر تأليف كرده است . ابن الابار مىگويد ابو عبد الرحمان اهل علم و ادب بود و در ايندو براعتى داشت و در بيان و بلاغت بر همهء رؤساى معاصرش مقدم بود . ابن الخطيب او را صدر زمانش و كسى كه در بلاغت و بيان به او مثل مىزنند ، مىشمارد . اسلوب ابن طاهر به طنز و مزاح گرايش داشت . بهترين رسائل او رسائل هزليهء اوست ، زيرا طبعش به آن متمايل بود . دربار مرسيه در عصر او مركز تجمع ادبا و شعرا بود كه از هرسو آهنگ او مىكردند و در آنجا گردمىآمدند و در مدح او قصايد مىپرداختند . ابن طاهر نيز آنان را به صلات و انعامات خويش مىنواخت . از كسانى كه در مرسيه به نزد او رفت ، يكى وزير شاعر ابن عمار ، وزير المعتمد بود . در ايامى كه او را از مقام خويش افگنده بودند به نزد ابن طاهر رفت و پاداش نيك ديد . « 8 » ابن عمار در مدتى كه در مرسيه مىزيست به مطالعهء اوضاع دفاعى مرسيه پرداخت و چون از اين حيث ناتوانش دانست براى فتح آن در سالهاى بعد برنامهاى طرح كرد . « 9 » 2 ابو عبد الرحمان بن طاهر قريب به پانزده سال در مرسيه فرمانروايى كرد . عصر او عصر صلح و آسايش بود ؛ ولى برخى عناصر كينهتوز از دشمنان ابن طاهر به سقوط او سعى مىكردند . حدود مملكت بزرگ اشبيليه در آن ايام بعد از استيلاى امير آن
--> ( 8 ) . ابن خلدون : العبر ، ج 4 / ص 162 . و نيز رجوع كنيد به : . 501 . p , anamlusuM aicruM orimeR y rapsaG ( 9 ) . ابن بسام : الذخيره ، قسمت سوم ( نسخهء خطى ) ، برگ 95 . ابن الابار : الحلة السيراء ، ص 188 و 189 . ابن الخطيب : اعمال الاعلام ، ص 201 .