محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
155
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
در سال 431 ه / 1039 م پس از وفات ادريس بن على بن حمود بود . « 10 » منطقهء او شامل اراضى ولايت ريه ، ما بين نهر وادى لكه و دريا بود و مركز آن رنده يكى استوارترين دژهاى جنوبى اندلس . ديديم كه قاضى ابن عباد از آغاز خواستار دوستى با اين امراى بربر بود . اينان اراضى منطقهء جنوبى اندلس را كه هممرز مملكت او بود در تصرف داشتند . پسرش المعتضد بن عباد نيز در نگه داشتن رشتههاى مودت با ايشان ، سياست پدر را برگزيد ؛ ولى چنان كه ديديم ، سياست بنى عباد بر پايههاى صداقت استوار نبود ، بلكه هرچه بود خدعه و نيرنگ بود و حقيقت اين سياست در حوادث مملكت قرمونه بروز كرد . المعتضد بن عباد به ابو نور هلال زعيم بنى يفرن و ديگر امراى همانند او چون امراى بنى دمر صاحبان ولايت مورور و بنى خزرون صاحبان ولايت شذونه و اركش نيز ابراز دوستى مىكرد و او را با فرستادن صلات و پيامهاى مودتآميز مىنواخت . در سال 445 ه / 1053 م المعتضد بن عباد دعوتنامهاى براى ابو نور هلال و محمد بن نوح الدمرى صاحب مورور و القائم بن محمد خزرون امير بنى ارنيان و صاحب شذونه و اركش فرستاد تا در اشبيليه به ديدار او روند . اينان به اشبيليه رفتند با تجملى تمام و سواران آراسته . المعتضد - چنان كه گفتيم - براى فروگرفتن ايشان كمين نهاده بود . اين دعوت ناجوانمردانه به آنجا انجاميد كه همهء آن امرا و اصحابشان را بگيرند و در بند كنند ، و دو تن از ايشان ابن نوح و ابن خزرون را نيز در حمام به قتل رسانند . ابو نور به فرمان المعتضد از مرگ معاف شد و از بند آزاد گرديد . در خلال اين احوال ، باديس پسر ابو نور هلال در ايامى كه پدر در اشبيليه در بند المعتضد بن عباد بود زمام رياست در دست گرفت . باديس بن هلال مردى فاسق و مجرم بود . خودكامگى پيشه گرفت و مردم را با ستم و سركشيهاى خويش و افسار گسيختگيهايش در شهوترانى آزار بسيار داد . به اين طريق كه او و يارانش هر حرامى را حلال شمردند و بر عرض و ناموس مردم تعرض روا داشتند . زنان را از شوهرانشان و دوشيزگان را از پدرانشان به زور مىگرفتند . حتى نزديكترين اقربا و خواص محارمش نيز در
--> ( 10 ) . رجوع كنيد به ذيل البيان المغرب ، ج 3 / ص 312 . راوى اين روايت مىگويد كه پس از مرگ ادريس بن على بن حمود در سال 406 ه با هلال بيعت شد . و اين تحريف است ؛ زيرا ادريس در 431 ه / 1039 م وفات كرده است .