وضع امراى طوايف در اين لحظات حساس حيات اسپانياى مسلمان وضع دردناك و حسرتبارى بود . بزرگترين و نيرومندترين اين امرا ، المعتمد بن عباد پس از آنكه با آلفونسوى ششم تفاهم حاصل كرد كه دست او را در طليطله بازگذارد ، خود سرگرم نبرد با عبد اللّه بن بلقين بن باديس صاحب غرناطه شد . المقتدر بن هود قوىترين امراى هم‌مرز با مملكت طليطله از ناحيهء شمال و مشرق ، گرفتار كشمكش با پادشاه آراگون و امراى برشلونه بود . دولتهاى شرقى و جنوبى ، دور از ميدان خطر ، اگر هم مىخواستند به يارى طليطله آيند به سبب دورى راه نمىتوانستند . بدين‌گونه به طليطله از هيچ منبعى مددى نمىرسيد و آلفونسو همچنان سرگرم شرارتهاى خويش بود تا آنجا كه سراسر مملكت طليطله خراب شد . عقلاى مسلمانان به خوبى مىدانستند كه اگر طليطله بزرگترين مراكز حكومتى اندلس به دست قشتاله بيفتد هشدارى است براى سقوط سراسر اندلس و اين كاخ رفيع با خرد شدن سنگ بنايش فروخواهد ريخت . و اكنون فروريختن آغاز شده است . جمعى از ايشان كوششى آغاز كردند ، باشد كه در برابر اين خطر مشترك ، اتحاد و اجتماعى حاصل كنند . از جمله قاضى علامه ابو الوليد الباجى به اشارهء المتوكل بن الافطس - چنان كه آورديم - به اين كار قيام كرد و در ولايات و پايتختهاى اندلس به گردش پرداخت و هشدار مىداد و از عواقب تفرقه آنان را مىترسانيد و ملوك الطوايف و مردم بلادشان را به يارى طليطله دعوت مىكرد و هشدار مىداد كه زودا كه پادشاه قشتاله همهء امراى طوايف را يكى بعد از ديگرى زير پى خواهد سپرد . ولى تلاشهاى اين رسولان خردمند كه با چشمان تيزبين خود حوادث آينده را مىديدند ، همه هباوهدر شد و طمع‌ورزيها و هواهاى شخصى بر هر فكر سليم و حكيمانه‌اى غلبه يافت . فرمانرواى اشبيليه همهء همتش آن بود كه هرچه مىتواند اراضى جنوبى طليطله را ضميمهء خاك خود كند و به آنچه در برابرش در شرف تكوين بود بىتفاوت مانده بود و حتى يك قدم هم براى رهايى القادر و مردم طليطله برنمىداشت . از آن ميان تنها المتوكل عمر بن الافطس امير دلاور بطليوس بر ضد آلفونسوى ششم وارد ميدان نبرد شده و به دفع او كمر بسته بود . المتوكل فرزند خود فضل والى مارده را با سپاهى گران روانه داشت تا آلفونسو را از طليطله براند ؛ ولى او نتوانست بر قواى مسيحى كه از حيث شمار و سازوبرگ بر او برترى داشت پيروز گردد و پس از يك نبرد خونين شكست خورد و با اندوه تمام بازگرديد . المتوكل عمر بن الافطس سالها پيش از اين