غياث الدين بن همام الدين الحسيني ( خواند امير )

629

تاريخ حبيب السير في أخبار افراد البشر ( فارسي )

در سنهء اربع و اربعين و ثمانمائه امير خسرو عادل علاء الدين عليكه كوكلتاش كه عمر مباركش از نود متجاوز بود از عالم رحلت نمود و در گنبد مدرسهء كه در سر خيابان هراة ساخته و پرداختهء معمار همت اوست مدفون گشت از آثار خير امير عليكه رباطى است كه در پنج فرسخى هراة بجانب شمال و آن بقعهء بود در كمال وسعت و رفعت و تا غايت كه سنين هجرى بسنهء تسع و عشرين و تسعمائه رسيده اكثر بيوتات آنعمارت برخاست القصه حضرت خاقان سعيد بعد از فوت امير عليكه مناصب او را بولد ارشدش امير ابو الفضل تفويض فرمود و يكى از فضلا اين قطعه را در تاريخ وفاتش نظم نمود قطعه مير دريا دل عليكه آنكه او در سلطنت * منتظم شد در زمان شاه‌رخ سلطان لديك رحمت حق بر روان تست در تدبير ملك * زان شود تاريخ فوتت رحمة اللّه عليك و هم در سنهء مذكوره خبر به دار السلطنه هراة رسيد كه مولانا حسام الدين مباركشاه كه بجانب مصر رفته در عزه كه از اعمال قدس است وفات يافته پسرش امير رحيم داد مصحوب جيجكتوقا نزد سلطان چقماق رفته و پرتو عنايت سلطانى بر وجنات احوالش تافته مقارن اينحال از جانب كابل و غزنين خبر آمده كه بانوى عظمى ملكه آغا بنت خضر اوغلان كه در اوائل حال بحبالهء نكاح ميرزا عمر شيخ بن امير تيمور كوركان بسر مىبرد و ميرزا اسكندر و ميرزا بايقرا از وى متولد شدند و بعد از شهادت ميرزا عمر شيخ حضرت خاقان سعيد او را در حرم خويش جاى داد و ميرزا سيورغتمش از وى در وجود آمد از عالم خانى برياض آنجهانى انتقال نمود از آثار ملكه آغا در قبة الاسلام بلخ مدرسهء رفيع و وسيع در كمال تكلف و تزئين موجود است و مدفن آن خاتون محتشمه گنبد همان بقعهء شريفه است و در بلدهء فاخرهء هرات ملكت آغا خانقاه و دار الحديث و دار الشفا و دو حمام ساخت و در نه فرسخى هراة در ميان درهء زنكى و چهل دختران رباطى وسيع طرح انداخت درين سنوات بواسطهء تواتر فترات اكثر اين بقاع روى بانهدام آورده تا غايت هيچ صاحب دولتى ميل بتجديد عمارت نكرده و التوفيق من اللّه تعالى انه قادر على ما يشاء . گفتار در بيان نهضت حضرت خاقان سعيد بجانب نيشابور سبب عصيان ملك كيومرث رستمدارى و رفتن ميرزا سلطان محمد بن ميرزا بايسنقر بعراق جهت تشييد قواعد سلطنت و شهريارى در سنهء خمس و اربعين و ثمانمائه ملك كيومرث رستمدارى كه تا آن غايت نسبت به آن مهر سپهر كامكارى در طريق چاكرى و فرمانبردارى سلوك مىنمود قدم از جادهء طاعتگذارى بيرون