غياث الدين بن همام الدين الحسيني ( خواند امير )
380
تاريخ حبيب السير في أخبار افراد البشر ( فارسي )
بىاستصواب ملك مهمات را فيصل ميدادند و در شهور سنهء 283 در ممر حصار او را بقتل رسانيدند . ذكر ملك معز الدين حسين بن ملك غياث الدين ملك حسين خلاصهء دودمان ملوك هرات بود و نقاوهء سلاطين فرخنده صفات بصفت نصفت و رعيتنوازى موصوف و بوفور جلادت و سرافرازى معروف بتقويت اركان شريعت غرا بغايت راغب و مايل و همگى همتش مقصور بر تربيت مشايخ و افاضل و كنيت و لقب ملك حسين معز الدين محمد است اما شهرت بملك معز الدين حسين يافته بيت چو اعلام دينپرورى برفراخت * باحسان دل خلق را شاد ساخت بعدلش نبودى ز شاهان كسى * رعيتنوازى نمودى بسى و ملك حسين بعد از شهادت ملك حافظ باتفاق اشراف و اعيان غور و هرات حافظ ملك موروث گشت و با وجود صغر سن براى پير و بخت جوان مزاج غوريه را كه از جاده مستقيمهء اطاعت انحراف يافته بود به حال اعتدال بازآورد و در شهور سنه 736 كه سلطان ابو سعيد بهادر خان بعالم جاودان انتقال نمود و اختلال باحوال بلاد خراسان و عراق راه يافت اكابر و اعيان جهان بآوازهء عدل و احسان ملك معز الدين حسين روى ببلدهء فاخرهء هرات آوردند و ملك همه را در ظل عنايت خويش جاى داد و ابواب انعام و احسان و اكرام بر روى همكنان بگشاد و بعد از آنكه امراء خراسان طغاتيمور خان را بر سرير سلطنت نشاندند ملك حسين ايشان را در سرانجام امور و مهام هرات و مضافات دخل نداد و خطبه بنام فرخنده فرجام خويش خواند اما نسبت بخان در مقام اتحاد آمده دخترش سلطان خاتون را بجبالهء نكاح درآورد و ملك حسين را چنانچه در ذكر سربداران مرقوم كلك بيان گشت در صفر سنه 742 با امير مسعود مقابله روى نمود و در آن حرب ظفر و نصرت ملك را بود و در ايام دولت آن پادشاه عاليمقام قزغن برلاس با سپاه بيقياس از ماوراء النهر لشكر بهراة كشيده چهل روز هرات را محاصره كرده بمصالحه بازگرديد و در سنه تسع و خمسين و سبعمائه ميان ملك معز الدين حسين و ستلمش بيك و محمد خواجه اپردى محاربه دست داده و دران جنگ ستلمش كشته گشته و لواى دولت ملك معز الدين حسين روى بارتفاع نهاد و ملك حسين در سنهء احدى و سبعين و سبعمائه بعالم عقبى انتقال نمود مدت سلطنتش سى و نه سال بود خانقاه جديدى كه متصل به مسجد جامع دار السلطنهء هراة واقع است و مدرسهء سبز فيروز آباد و خانقاه سلطان و خانقاه سبز خيابان از جمله ابنيهء ملك معز الدين حسين است و آن پادشاه خير در ولايت جام و قصبه كاريز كه داخل ولايت باخرز است و ديگر ولايات خراسان بقاع خير بنا نمود و مسجد جامع هرات را نيز مرمت و عمارت فرمود