غياث الدين بن همام الدين الحسيني ( خواند امير )

194

تاريخ حبيب السير في أخبار افراد البشر ( فارسي )

از ساير ولاة آنولايات معظم‌تر ميزيست بنابر آن اولجايتو سلطان نخست ايلچى پيش او فرستاد و اميره پيشكشهاى لايق ترتيب كرده باردوى همايون شتافت و باصناف الطاف ايلخانى اختصاص يافت اما باندك زمانى از بسيارى تكاليف و توقعات امرا بتنك آمده نيم شبى بيرخصت عنان عزيمت به طرف وطن خود تافت و سلطان محمد ازين حركت رنجيده بعد از اجتماع سپاه فرمان داد كه امير چوپان از راه اردبيل بجانب كسكر رود و امير قتلقشاه از طريق حلوان متوجه فومن و رشت و تولم گردد و امير طغان و امير مؤمن از راه رستمدار و كلاره - دشت بدانولايت درآيند و اولجايتو سلطانيه بعد از رفتن امرا بيك هفته از بلدهء سلطانيه متوجه لاهجان گشت و امير چوپان حدود كسكر را غارتيده قبل از وصول سلطان بلاهجان سالما غانما باردوى نصرت‌نشان ملحق شد اما امير قتلقشاه چون بخلخال رسيد حاكم آن موضع شرف الدين خلخالى به خدمت مبادرت نموده به زبان دولتخواهى معروض جناب امارت پناهى گردانيد كه درهاى تنگ و راههاى صعب درپيش است و هنوز مهابت سپاه پادشاه در دل گيلانيان جايگير نشده مناسب آنكه در كمال حزم و تانى طى مسافت كرده شود امير قتلقشاه چون دندان طمع باموال ملوك جيلانات تيز ساخته بود بحشمت و شوكت خويش مغرور شده آن سخن را بسمع رضا اصغا ننمود و امير فولاد قيارامنقلا گردانيده بر سبيل سرعت رايت نهضت برافراخت و اتباع امير دباج در عقبهء تنگ سر راه بر فولادقيا گرفته آغاز جنگ كردند و سه نوبت بين الجانبين زدوخورد واقع شده هربار فولادقيا غالب آمد و اميره و باج قاصدى نزد او فرستاد طلب مصالحه نمود و فولادقيا اين التماس را عرضه داشت امير قتلقشاه كرده امير باغواء پسر خود از قبول صلح سرباز زد و پسر را نيز پيشتر فرستاد و اميرزاده بخار پندار بدماغ راه داده متوجه گيلانيان گشت و بعد از وقوع مقاتله انهزام يافته اكثر لشگريانش در گل فرو رفتند و چون بقيهء گريختگان بقتلقشاه نويان رسيدند ملازمان موكب او نيز روى بفرار آوردند و امير قتلقشاه ساعتى پاى ثبات بيفشرد و به زخم پيكان يكى از شجعان گيلان نقدجان بقابض ارواح سپرد و گيلانيان غنيمت فراوان گرفته بمواطن خويش رفتند اما امير طغان و امير - مؤمن چون بحدود آنولايت رسيدند امير هندو شاه كه حاكم سرحد بود بقدم اطاعت امراء پادشاه را استقبال نمود و ايشان او را مصحوب خود گردانيده باردوى اعلى پيوستند و بعد از آنكه رايات عاليات اولجايتو سلطان پرتو وصول بر ولايت لاهجان انداخت والى آنجا غاشيهء فرمان‌بردارى بر دوش گرفته به خدمت شتافت سلطان نماز عيد اضحى در آن بلده گذارده ناگاه خبر قتل امير قتلقشاه شنيد و بغايت غمناك شده امير شيخ بهلول و امير ابابكر را با سه هزار سوار بيباك جهة كشيدن انتقام ارسال نمود و متعاقب ايشان امير حسين و امير سونج را بمدد فرستاد و امرا بعد از كشش و كوشش فراوان بر گيلانيان غالب آمده جمعى كثير از ايشان كشتند و رشت و فومن و تولم را غارت كرده بازگشتند آنگاه حكام گيلان خراج قبول فرموده سلطان محمد علم مراجعت برافراخت و پسر امير قتلقشاه را بسبب فرار از معركه گيلانيان چوب ياساق زده چوپان نويان را قايم‌مقام قتلقشاه ساخت و در سنهء اثنى عشر و سبعمائه حاكم