غياث الدين بن همام الدين الحسيني ( خواند امير )
332
تاريخ حبيب السير في أخبار افراد البشر ( فارسي )
الفارسى و شرح ديوان المتنبى و اعراب القرآن الكريم و كتاب اعراب الحديث و كتاب شرح اللمع لابن رضى و كتاب اللباب فى علل النحو و شرح الحمامه و شرح المفضل لزمخشرى و شرح المقامات الحريرى و در جمادى الاولى سنهء سبع عشر و ستمائه سيد ابو الحسن الحسينى كه در جمادى الاخرى سنهء اربع و ستمائه از وزارت ناصر معزول شده بود از عالم انتقال نمود و در روضهء طيبهء امام موسى كاظم رضى اللّه عنه مدفون گشت و در سنهء ثمان و عشر و ستمائه شيخ قطب الدين حيدرزاده كه جماعت حيدريان بوى منسوباند فوت شد و در قصبهء تربت كه از محالات ولايت زاوه است مدفون گشت گويند شاه سنجان در حق او اين رباعى نظم نمود كه رباعى رندى ديدم نشسته بر خشك زمين * نى كفر و نه اسلام و نه دنيا و نه دين نى حق نه حقيقت نه طريقت نه يقين * اندر دو جهان كرا بود زهرهء اين و در سنهء عشرين و ستمائه مؤلف مغنى و ديگر تصانيف عبد اللّه بن احمد بن محمد بن قدامة المقدسى بجوار مغفرت قدوسى انتقال نمود لقبش موفق بود ذكر الظاهر بالله ابو النصر محمد بن الناصر لدين اللّه علماء اخبار اخيار نمودهاند كه ناصر در ابتداء حال محمد را وليعهد ساخته او را الظاهر باللّه لقب نهاد و بعد از چندگاه از وى رنجيده پسر ديگر خود را كه على نام داشت بولايت عهد تعيين نمود و على در زمان حيات پدر رخت بعالم ديگر كشيده باز محمد ولىعهد شد اما اكثر اوقات در حبس ميگذرانيد و چون ناصر وفات يافت اكابر و اصاغر از روى باطن و ظاهر متفق گشته با وى بيعت كردند و او در آن وقت پنجاه و دو ساله بود و ميگفت دكانى كه بقال نماز ديگر باز كند پيداست كه چند سودا نمايد بثبوت پيوسته كه ظاهر خليفه عدالت شعار ديندار پسنديدهآثار بود و در ايام اقتدار خويش به قدر امكان رد مظالم نمود و مردمى را كه جهة اموال ديوانى محبوس بودند آزاد فرمود و بخلاف پدر منهيانرا از افشاء اسرار منع كرد و بعد از عمر بن عبد العزيز رحمه اللّه بحسن سيرت او هيچكس بر مسند خلافت ننشست و از علماء و افاضل امام الدين ابو القاسم عبد الكريم بن محمد الرافعى با ظاهر معاصر بود و او با وجود صعود بر معارج علم كمال و بنظم اشعار مشغولى مىنمود اين رباعى از جملهء منظومات اوست كه رباعى در جامه صوف بسته زنار چه سود * در صومعه رفته دل ببازار چه سود ز آزار كسان راحت خود مىطلبى * يكراحت و صد هزار آزار چه سود محرر و تدوين و شرح كبير و شرح صغير و وجيز از جملهء مؤلفات رافعى است و او در سنهء ثلاث و عشرين و ستمائه در قزوين بعالم عقبى پيوست و در روز جمعه سيزدهم ماه رجب سنهء مذكوره ظاهر نيز رخت سفر آخرت بربست زمان خلافتش نه ماه و چهارده روز بود و مؤيد الدين قمى بوزارتش قيام مىنمود