غياث الدين بن همام الدين الحسيني ( خواند امير )
270
تاريخ حبيب السير في أخبار افراد البشر ( فارسي )
معنى سبب حيرت خلايق گشته آن مشهد جنترتبت را حاير نام نهادند و درين سال مصعب بن عبد اللّه بن مصعب الزبيرى النسابه وفات يافت و در سنهء تسع و ثلثين و مأتين متوكل فرمان داد كه يهود و نصارى بر اسب سوار نشوند و از مراكب باستر و خر اكتفا نمايند و درين سال عثمان بن محمد بن ابى شيبه كه در علم تفسير و حديث درجهء عليا داشت و در آن باب تصانيف در سلك تحرير كشيده بعالم آخرت منزل گزيد و در سنهء اربعين و مأتين سيد قاسم بن ابراهيم طباطبا بن اسمعيل الدبباج بن ابراهيم بن عبد اللّه بن الحسن بن حسن بن امير المؤمنين على بن ابى طالب رضى اللّه عنهم در مصر وفات يافت و آن جناب از جمله ائمه زيديه بود و در علم فقه و كلام مهارت تمام پيدا كرده تصانيف نمود و در زهد و عبادت درجهء عليا داشت و گاهى اشعار فصاحت اشعار بر صحيفهء روزگار مىنگاشت مدت حياتش به شصت و پنج سال رسيد عليه الرحمة من اللّه الغفور الحميد و هم درين سال شيخ ابو حامد سلطان احمد خضرويه كه درجهء او در زهد و عبادت و اظهار كرامت و خوارق عادت در غايت رفعت بود در قبة الاسلام بلخ از عالم انتقال نمود و قبر آن جناب در ظاهر بلده مذكوره مشهور است و مطاف طواف جمهور نزديك و دور مدت عمرش نود و پنج سال بود و در روز جمعه از ايام اواسط ربيع الاول سنه احدى و اربعين و مأتين ابو عبد اللّه احمد بن محمد بن حنبل الشيبانى المروزى رحمة اللّه عليه كه يكى از ائمه اربعهء اهل سنت و جماعت است بعالم آخرت پيوست در تصحيح المصابيح سمت تصريح يافته كه ولادت امام احمد بن حنبل در بغداد فى سنهء اربع و ستين و مائه اتفاق افتاد و او هم در آن بلده نشوونما يافته از شيوخ دار السلام استماع حديث نمود و از آنجا بكوفه و بصره و مكه و مدينه و يمن و شام شتافت و از علماء آن بلاد حديث شنوده باز ببغداد مراجعت فرمود در تاريخ امام يافعى مسطور است كه احمد حنبل از خواص اصحاب امام شافعى بود و بقول بعضى از مورخين هزارهزار حديث ياد داشت و زمرهء از كبار محدثين مانند محمد بن اسمعيل البخارى و مسلم بن الحجاج النشابورى از وى نقل حديث نمودهاند و عظم شأن احمد در ميان بغداديان بمثابهء بود كه بحسب حزر و تخمين ششصد هزار كس از رجال و شصت هزار نفر از نسوان مشايعة جنازهء او كردند مدت حياتش هفتاد و هشت سال بود و مدفنش باب حرب است و در سنهء اثنين و اربعين و مأتين ابو الحسن محمد بن اسلم الطوسى كه از جملهء زهاد اهل حديث بود و در آن باب مسندى مصحح دارد بجوار مغفرت قدوسى انتقال نمود و در همين سال ابو جعفر محمد بن عبد اللّه بن عمار الموصلى كه در فن تاريخ مهارتى كامل حاصل داشت و در آن باب كتابى بر صحايف روزگار نگاشت وفات يافت و همدر اين سال قاضى بغداد يحيى بن اكثم كه از جملهء مشاهير اهل علم است روى بعالم آخرت نهاد و در سنهء ثلث و اربعين و مأتين صاحب مسند محمد بن يحيى بن ابى عمر العدنى و يحيى بن جعفر بن اعين البيكندى كه شيخ محمد بن اسمعيل البخارى است فوت شدند و در سنهء اربع و اربعين و مأتين ابو جعفر احمد بن منيع البغوى كه در علم حديث ماهر بود و در آن باب مسندى تصنيف نمود و حسن بن شجاع البلخى