و پادشاه - كه چون آفتاب تابنده پاينده باد - در اوّل ذىالحجّة من الحجّة المذكورة عنان انصراف با صوب اردو معطوف گردانيد و تمامت غنايمى كه حاصل گشته بود بر شريف و وضيع لشكر ترك و تازيك بخش فرمود و ركن الدّين را با تمامت اقارب از بنين و بنات به قزوين فرستاد و مقام ايشان آنجا تعيين فرمود . و پادشاه مؤيّد و منصور - كه تا نفخ صور باد - در آخر اين ماه مذكور به اردو نزول فرمود و مانند خورشيد در منزل شرف « 1 » حلول كرد : در سپهر حضرت آمد كامياب و كامران * از شكار خسروى آن آفتاب خسروان به يك ركضت « 2 » ديده كه ديده كه جهان آرام گرفته ؟ و به يك نهضت « 3 » گوش كدام صاحب هوش شنيده كه توسن گردون كالجمل المنيف « 4 » رام شده ؟ بدين فتح كه با فتح خيبر هم عنان است و عيان از خبر مغنى است و مشاهده از حكايت كافى ، حقيقت سرّ الهى در خروج چنگز خان روشن شد و مصلحت انتقال ملك و شاهى به پادشاه گيتى منكو قاآن مبيّن . مفاتيح ممالك عالم بدين فتح نامدار در دست قدرت آماده آمد و مغاليق « 5 » بقاياى بلاد اقاليم كه هنوز از روى كژبينى از روزگار در چشم‌داشتى « 6 » بودند گشاده شد . صالحان مفتاح فتوح نام مىنهند و طالحان « 7 » مصباح صبوح لقب مىكنند « 8 » . بدين بشارت بريد صبا در وزيدن آمده و طيور هوا در پريدن ، و اوليا ارواح انبيا را تهنيت مىگويند و زندگان مردگان را مژدگان « 9 » مىفرستند : فتح تفتّح ابواب السّماء له * و تبرز الأرض فى ابرادها القشب « 10 » درين عالم كون و فساد اين چه علاج است كه پيدا شد و درين غم آشيان دنيا اين چه سرور و ارتياح است كه هويدا گشت ، آنچ مىبينم به بيداريست يا رب يا به خواب . فئهء « 11 » باغيهء صبّاحى و طايفهء طاغيهء مباحى « 12 » را در الحادخانهء رودبار الموت سنگى بر بنياد

--> ( 1 ) - منزل شرف خورشيد : بودن خورشيد است در نوزدهم درجه برج حمل . ( 2 ) - ركضت : حركت ، جنبش . ( 3 ) - نهضت : حركت ، هجرت . ( 4 ) - كالجمل المنيف : مانند شتر قوى . ( 5 ) - مغاليق : قفلها ، جمع مغلاق . ( 6 ) - معنى جمله : . . . و نقاط حسّاس و فتح نشدهء ديگر كه از روى كوته‌نظرى چشم‌داشتى از روزگار داشتند گشوده گشت . ( 7 ) - طالح : بدكردار . ( 8 ) - معنى جمله : اين حادثه را نيكان ، كليد پيروزىها نام مىنهند و تبهكاران چراغ بامدادان لقب مىدهند . ( 9 ) - مژدگان : مژدگانى . ( 10 ) - فتح . . . پيروزيى كه درهاى آسمان براى او گشوده شد و زمين در تگرگ‌هاى سفيد ظاهر و بارز گرديد . ( بيت از ابو تمام است ) . ( 11 ) - فئة : گروه . ( 12 ) - مباحى : مباح و حلال‌كننده [ حرام‌ها ] .