( 94 - ) - ص 788 س 10 ، دروازهء كلواذى : دروازهء كلواذ يا به طبق عموم مآخذ ديگر دروازهء كلواذى به الف مقصوره در آخر عبارت بوده از يكى از دروازه‌هاى مشهور بغداد در قسمت شرقى دجله و واقع بوده در منتهى اليه غربى ضلع جنوبى ديوار بغداد آنجا كه ديوار مزبور به دجله متّصل مىشده ولى دروازهء كلواذى به مسافت قليلى در مشرق دجله بوده است ، و اكنون نيز در ايّام ما اين دروازه باقى و معروف است به باب الشّرقى و در عموم نقشه‌هاى جديد بغداد بعد از جنگ عمومى موقع آن مرسوم است . ولى عجب است كه اين دروازه كه به كلّى در جنوب بغداد واقع و در نقشه‌هاى انگليسى نيز همه جا از آن به « دروازهء جنوبى « 1 » » تعبير شده است در نزد خود اهالى به « باب الشّرقى » مشهور است . و اصل كلواذى كه اسم قديم اين دروازه از آن مأخوذ است نام يكى از نواحى مشهور اطراف بغداد بوده در طرف جنوب مايل به شرق آن شهر و موضعى باصفا و جاى نزهت و تفرّج اهل ذوق بوده و نام آن در اشعار شعراى عيّاش از قبيل ابو نواس و غيره بسيار آمده و چون دروازهء مذكور در محاذات آن ناحيه واقع بوده لهذا بدان اسم معروف شده است « 2 » . ( 95 - ) - ص 789 س 5 ، ابن درنوس ( متن : ابن دربوس ) : در حواشى ذيل صفحات گفتيم كه به ظنّ غالب صواب در املاى اين كلمه به طبق الفخرى و حوادث الجامعه و بعضى نسخ جامع التّواريخ ابن درنوس است با نون به‌جاى باء موحّده ولى چون در جميع نسخ متن اين كلمه ابن دربوس با باء موحّده مسطور بود لهذا ما نيز متن را همچنان بدون تصرّف به حال خود باقى گذارديم « 3 » . و هو عبد الغنىّ بن الدّرنوس الملقّب بنجم الدّين الخاصّ از خواصّ مقرّبان مستعصم باللّه عبّاسى . وى ابتدا يكى از ادانى النّاس و در كوره‌هاى آجرپزى بغداد كارگر بود و سپس در عهد مستنصر در يكى از برج‌هاى كبوتران خليفه مستخدم گرديد و پس از آن در عهد مستعصم از اين مرتبه نيز ترقّى كرده به رتبهء رئيس برّاجين يعنى مباشرين

--> الجامعه ص 2 - 3 ، 157 ، 337 ، 338 ، و طبقات‌الشافعيّهء سبكى ج 5 ص 154 . ( 1 ) - South Gate . ( 2 ) - رجوع شود به معجم البلدان و مراصد الاطّلاع هر دو در عنوان « كلواذى » ، و مختصر الدّول ص 475 ، و الفخرى ص 454 ، و جامع التّواريخ طبع كاترمر ص 282 ، 298 ، 304 ، و به كتاب « بغداد در عهد خلافت بنى عبّاس » از لسترنج ص 293 - 295 ، 341 - 342 ، و نقشهء 7 و 8 از همان كتاب و نقشه‌هاى جديد بغداد . ( 3 ) - ساير اختلاف قراءات اين كلمه را در ص 286 ح 7 و ص 291 ح 8 ( متن مرحوم قزوينى ) بيان كرده‌ايم و اينجا بيش به تكرار آن نمىپردازيم .