( 85 - ) - ص 785 س 1 ، ابن الجوزى پسر محيى الدّين : مراد شرف الدّين عبد اللّه بن محيى الدّين ابى محمّد يوسف بن جمال الدّين ابى الفرج عبد الرّحمن بن الجوزى است . جدّ صاحب ترجمه عبد الرّحمن بن الجوزى معروف صاحب تاريخ منتظم و تلبيس ابليس و مؤلّفات كثيرهء ديگر است كه شهرت او مغنى از هرگونه اطناب در وصف اوست و وفات او در سنهء 597 بوده به بغداد . و پدر او محى الدّين يوسف بن الجوزى استاذ الدّار « 1 » مستعصم بود و علاوه بر آن شغل احتساب بغداد و تدريس طايفهء حنابله در مدرسهء مستنصريّه نيز به عهدهء وى موكول بوده و غالبا از جانب خليفه به نزد ملوك اطراف به‌عنوان سفارت آمد شد نمودى . تولّد وى در 13 ذىالقعده سنهء 580 و در اوايل سنهء 656 در واقعهء كبراى بغداد به قتل رسيد « 2 » . شرف الدّين عبد اللّه بن الجوزى صاحب ترجمه نيز محتسب بغداد و مدرّس مدرسهء بشيريّهء همان شهر بوده و چندين كرّت از جانب معتصم قبل از وصول هولاكو به بغداد و نيز در اثناء محاصرهء آن بلده به‌عنوان سفارت به نزد پادشاه مزبور تردّد نمود . به روايت صاحب الحوادث الجامعة وى نيز مانند پدر و برادران در جزو مقتولين لا يعدّ و لا يحصاى فتح بغداد به قتل رسيد « 3 » ؛ ولى به تصريح خواجه نصير الدّين طوسى كه خود شخصا در فتح بغداد حاضر و از جانب هولاكو واسطهء مخابره با مستعصم و سپس مأمور دادن امان به مردم بوده در ذيل جهانگشا 3 : 789 و همچنين به روايت رشيد الدّين در جامع التّواريخ طبع كاترمر ص 310 بوقا تيمور از امراء مغول شرف الدّين مذكور را در اثناء محاصرهء بغداد همراه خود به خوزستان و ششتر برد تا آن نواحى را ايل كنند و بوقا تيمور در دوازدهم ربيع الأوّل يعنى قريب يك ماه بعد از فتح بغداد به لشكرگاه هولاكو مراجعت نمود ، و بنابرين پس صاحب ترجمه در موقع فتح بغداد و قتل عامّ اهالى ظاهرا در آن شهر حاضر نبوده است « 4 » .

--> ( 1 ) - استاذ الدّار به تفسير قلقشندى در صبح الأعشى 5 : 457 عبارت بوده از وظيفهء كسى كه مراقبت دخل و خرج پادشاه و نگاهدارى اموال و ضبط و حساب آن به عهدهء وى محوّل بوده ( تقريبا معادل خزانه‌دار حاليّه يا صندوقدار يا ناظر و نحو ذلك ) . ( 2 ) - رجوع شود به ابن خلّكان ج 1 ص 302 در ترجمهء حال پدر او عبد الرّحمن بن الجوزى معروف ، و حوادث الجامعه ص 7 ، 19 ، 22 ، 59 ، 91 ، 115 ، 185 ، 210 ، 282 ، 328 ، و مختصر طبقات الحنابلة للشّيخ جميل الشطى طبع دمشق ص 50 . ( 3 ) - حوادث الجامعه ص 328 . ( 4 ) - براى مزيد اطّلاع از احوال شرف الدّين بن الجوزى صاحب ترجمه رجوع شود به حوادث الجامعه 288 ، 308 ، 319 - 320 ، 327 ، و الفخرى 452 ، و جامع التّواريخ طبع كاترمر 232 ، 236 ، 266 ، 294 ، 310 ،